Metaforen voor de Chinese schaamte in Indonesië

Blind Pig Who Wants to Fly.

Regie: Edwin. Met: Ladya Cheryll, Pong Harjatmo, Carlo Genta, Elizabeth Maria. In: Filmmuseum, Amsterdam. * * * *

„Wat wil je later worden”, luidt de vraag aan een jongetje. „Alles behalve Chinees”, antwoordt de Indonesische jongen met de eerlijkheid die kinderen soms eigen is. Eerder hebben we al gezien hoe hij en zijn vriendinnetje door klasgenootjes werden gepest en in elkaar geslagen. De reden? Ze zijn van Chinese afkomst en dan word je in Indonesië flink gediscrimineerd.

Regisseur Edwin, zelf ook met Chinese wortels, laat in een aantal associatieve en metaforische scènes de worsteling zien van drie generaties met hun gespleten identiteit. Ze ontkennen hun afkomst en schamen zich ervoor. Zo verbergt een al dan niet blinde tandarts zijn (Chinese) ogen achter een donkere zonnebril. Het liefst zingt hij mee met Stevie Wonders hit ‘I Just Called to Say I Love You’, dat we een aantal keer in de film horen terugkomen, steeds in een nieuwe context.

Zijn dochter Linda zingt dit lied in de Indonesische versie van Idols. Ze belegt soms broodjes met vuurwerk en stopt ze in haar mond, waarna ze het rotje aansteekt. Voordat we zien wat er gebeurt, snijdt Edwin weg. Later leren we dat vuurwerk wordt gebruikt om geesten te verjagen. Het is haar wonderlijke manier om de geest van de Chinese identiteit uit haar lichaam te bannen.

Op televisie- en computerschermen zien we waarom. Ze tonen de rellen uit 1998, waarbij veel Chinese-Indonesiërs werden gedood. Edwin zegt dit niet expliciet, zoals vrijwel al zijn metaforen onuitgelegd blijven. Van de kijker wordt een flinke culturele bagage verwacht.

In een al veelbesproken sleutelscène wordt de tandarts verkracht door de homoseksuele producer van Idols en zijn vriend. De producent heeft een militaire broek aan. Een provocerend, maar ook complex beeld. De Indonesische overheid verkracht metaforisch de Chinezen in het land, maar ze sputteren niet tegen.

André Waardenburg