Goudalg is de ideale vijand van gevaarlijke blauwalg

De blauwalg, die vaak vijvers en meren verstikt, kan binnenkort mogelijk bestreden worden op een biologische manier: door er een klein goudalgje op los te laten dat Ochromonas sp. heet. Die goudalg doet zich niet alleen te goed aan de blauwalg Microcystis aeruginosa, maar maakt bovendien diens gif onschadelijk. Onderzoekers van het Nederlands Instituut voor Ecologie publiceren er deze week over in het vakblad Freshwater Biology.

Blauwalgen zijn bacteriën die hun energie uit licht halen (cyanobacteriën). Ze vormen al jarenlang een zomers probleem in Nederlandse vijvers en meren, omdat ze bij warm weer kolonies vormen op het wateroppervlak. Wordt de laag te dik, dan beginnen de algen af te sterven, waardoor er gif vrijkomt. Dat gif kan mensen na inslikken onder andere maag- en darmstoornissen en zelfs leverschade opleveren.

Blauwalgen hebben in Nederland vrij spel omdat zoetwatermeren hier veel stikstof en fosfaat bevatten. Met waterstofperoxide kan de blauwalg redelijk effectief bestreden worden, maar daarbij komt het gif nog steeds vrij. De goudalg lost dit probleem op. Ochromonas is een bijzondere alg, omdat het een zogenaamde mixotroof is: hij kan net als de blauwalg leven van fotosynthese, maar als het hem uitkomt schakelt hij over op een dieet van andere micro-organismen.

Dat bleek hij ook te doen in test-tonnen van 1.000 liter met blauwalgen bij het NIOO, waar hoogleraar zoetwaterbiologie Ellen van Donk deze werking bij toeval ontdekte. Proeven in het lab bevestigden de waarneming: in vier dagen tijd werd 90 procent van de blauwalgen verorberd.

In Nederland komt de goudalg weinig voor, maar in Noorse meren houden de twee algensoorten elkaar in evenwicht. „We willen nu samen met UvA-onderzoekers gaan uitzoeken onder welke omstandigheden de goudalg de blauwalg onder controle kan krijgen. Daarna gaan we de goudalg testen in meren.”

Wageningse onderzoekers publiceerden pas nog over een andere methode van blauwalgbestrijding, door het fosfaat, waarvan de blauwalgen leven, aan de bodem te binden. Daarop zou haar goudalg volgens Van Donk mooi aanvullend kunnen werken. Er zijn plannen om ook met Wageningse onderzoekers nauwer te gaan samenwerken.