China en Congo versoberen deal na druk van IMF

Congo is rijk aan grondstoffen, zoals hier in een goudmijn in het noordoosten. China gaat wegen en spoorlijnen aanleggen om de grondstoffen ook te kunnen vervoeren. (Foto Reuters) Gold miners form a human chain while digging an open pit at the Chudja mine in the Kilomoto concession near the village of Kobu, 100 km (62 miles) from Bunia in north-eastern Congo, February 23, 2009. Civil conflict in Congo has been driven for more than a decade by the violent struggle for control over the country's vast natural resources, including gold, diamonds and timber, most of which is exploited using hard manual labour. REUTERS/Finbarr O'Reilly (DEMOCRATIC REPUBLIC OF CONGO) REUTERS

De bouw van een aantal grote infrastructuurprojecten in Congo door Chinese bedrijven gaat het Afrikaanse land geen 9 miljard dollar aan grondstoffen kosten, maar 6 miljard dollar. Ook hoeft Congo niet langer miljarden extra aan China te betalen als de grondstoffen in de toekomst in waarde dalen. De aanpassingen in het contract tussen China en Congo zijn een gevolg van een interventie door het Internationale Monetaire Fonds (IMF).

Hoofd Afrika Brian Ames van het IMF zei eerder deze week in de hoofdstad Kinshasa dat China en Congo „de wijzigingen in het contract hebben geaccepteerd”. Gouverneur Jean-Claude Masangu van de Congolese Centrale Bank, zei dat een derde van de deal is „opgeschort”.

China kreeg vorig jaar van Congo een concessie om over een periode van twintig jaar 422.000 ton kobalt en 10 miljoen ton koper te ontginnen. In ruil daarvoor zouden Chinese bedrijven voor ruim 9 miljard dollar meer dan 3.500 kilometer weg en een spoorlijn van 3.000 kilometer aanleggen en 32 ziekenhuizen, 135 gezondheidscentra en twee universiteiten bouwen. Congo, het op twee na grootste land van Afrika, heeft nauwelijks wegen, waardoor het enorme potentieel aan land- en mijnbouw niet te gelde kan worden gemaakt.

Congo heeft een schuldenlast van ruim 10 miljard dollar, goeddeels opgebouwd gedurende het kleptocratische en door het Westen gesteunde bewind van president Mobutu (1965-1997). Voor kwijtschelding van deze schulden heeft Congo de hulp nodig van het IMF en de crediteurenclub van Parijs. Deze twee instellingen weigerden die assistentie omdat Congo mogelijk nieuwe schulden zou aangaan door de Chinese deal.

Met de daling van de grondstofprijzen, vorig jaar, kwam de Chinees-Congolese deal in moeilijkheden. De Congolese regering kwam zonder geld te zitten. President Kabila kondigde in het toch al arme Congo bezuinigingsmaatregelen aan en hij verordonneerde dat hij iedere staatsuitgave persoonlijk moest goedkeuren. De regering klopte bij het IMF aan voor een noodlening. Dat geld kwam uit een noodfonds, maar het werd de regering duidelijk gemaakt dat voor verdere IMF-leningen heronderhandeling van de deal met China als voorwaarde gold. Hoewel China daar in eerste instantie afwijzend op reageerde, heeft het land nu kennelijk toch toegegeven aan de eisen van het IMF.

China heeft intussen ook gebruik gemaakt van de lagere grondstofprijzen om extra in te kopen. China kocht dit jaar al meer Afrikaanse grondstoffen gekocht dat in heel 2008.