Waarom zuchten mensen en wat betekent dat?

Nadat Menno de Roos uit Sneek zijn kinderen op bed heeft gelegd, ploft hij met een diepe zucht op de bank. Even later zucht zijn vrouw om een flauwe grap. „Maar waarom zuchten we eigenlijk? En heeft dat nog een betekenis?”

De zucht kan zowel een emotionele als lichamelijke betekenis hebben, vertelt hoogleraar Jan Boogaard. Hij is een gepensioneerd longfysioloog en slaat zijn Medical Dictionary erop na. Daarin staat dat een zucht een verlengde, diepere en hoorbare inademing en uitademing is. Boogaard: „Bij een oppervlakkige ademhaling bestaat het gevaar dat de longblaasjes aan elkaar gaan kleven. De zucht zorgt ervoor dat de blaasjes weer los komen en ook de niet gebruikte blaasjes weer worden gebruikt.”

De diepe ademhaling is dus goed om de longen weer een beetje op te rekken en optimaal te gebruiken.

Maar hoe zit het met de geïrriteerde zucht om een flauwe grap? Skyler Hawk promoveert in sociale psychologie en heeft de zucht als manier om te communiceren bestudeerd. „Soms zuchten mensen opzettelijk, maar soms ontsnapt de zucht ons als het ware”, vertelt Hawk. Opzettelijk zuchten we om emoties over te brengen en om de aandacht van iemand te trekken. Het is een onderdeel van non-verbale communicatie, maar het is wel hoorbaar. „Als iemand met zijn rug naar je toe zit, valt een gebaar of een gezichtsuitdrukking niet op. Een zucht wel. De boodschap die we met de zucht willen overbrengen hangt af van wanneer we zuchten, de hoogte, de hardheid en de lengte van de zucht.”

Een lage langzame zucht staat voor weinig energie en wordt meestal opgevat als negatief. Een hoge zucht, staat juist voor veel energie en wordt gezien als positief, zegt Hawk. „Probeer het maar eens, als je omhoog zucht lijkt het net alsof je verliefd bent.”

Disa Sauter doet onderzoek bij het Max Planck instituut voor Psycholinguïstiek naar non-verbale communicatie. „Over de zucht is nog weinig onderzoek gedaan, de enige emotie waarbij iedereen zucht, zelfs dieren, is bij opluchting. Als je gestresst bent houd je je adem in, de lucht ontsnapt als je je weer ontspant.”

Marjolein Kooyman