Bemiddelen in een roes van witte wijn

Gianni di Greogorio, vriend Viking en vier oudere dames aan de lunch Scene uit de film Pranzo di Ferragosto Foto: Cinemien Cinemien

Pranzo di Ferragosto. Regie: Gianni Di Gregorio. Met: Gianni Di Gregorio, Valeria De Franciscis, Marina Cacciotti, Maria Calì, Grazia Cesarini Sforza. In : 11 bioscopen.****

Ferragosto, Maria Hemelvaart, is een serieuze Italiaanse feestdag. Op 15 augustus beweegt er weinig op straat en genieten families achter de luiken van een uitgebreide, met wijn besprenkelde pranzo, een lunch, gevolgd door een middagdutje, meer wijn en het oppeuzelen van kliekjes in de avondschemering.

In de komedie Pranzo di Ferragosto zorgt vrijgezel Gianni in een schemerig appartement in de Romeinse wijk Trastevere voor zijn stokoude moeder. In een permanente roes van witte wijn doorloopt hij berustend zijn dagelijkse sleur: boodschappen doen, kletsen, roken en koken. Huisbaas Luigi krijgt al maanden, zo niet jaren, geen geld meer van Gianni. Hij vraagt hem in ruil zijn hoogbejaarde moeder en tante op de feestdag onder zijn hoede te nemen: een messcherp onderhandelde transactie aan de keukentafel. Even later dumpt ook zijn oude vriend en huisarts zijn moeder Grazia, voorzien van voedselvoorschriften en medicijnen. En dus mag Gianni een dag lang bemiddelen tussen vier bejaarde dames die allereerst de territoria afbakenen. Ze sluiten zich op in hun kamers, stelen voedsel, ruziën over de televisie, knijpen er tussenuit om zich te bedrinken, maken avances. Gianni bedwelmt ze uiteindelijk met sterke kamillethee. En de volgende dag valt alles op zijn plaats.

Pranzo di Ferragosto is een heerlijke augustusfilm. Hij kabbelt in loom tempo voort tot je bij de aftiteling ontdekt dat je ongemerkt verliefd bent geworden op de karakters: grande dame Valeria, rouwdouwer Marina, de stoïcijnse tante Maria, stiekemerd Grazia. Je wilt graag nog wat langer bij ze blijven.

De kracht van de film schuilt in de dienstbare, bijna onzichtbare regie. Beelden, dialogen, montage, acteren: alles is onnadrukkelijk en naturel. Pranzo di Ferragosto is deels autobiografisch. De film werd voor een half miljoen euro opgenomen in het ouderlijk huis van schrijver/regisseur/hoofdrolspeler Gianni Di Gregorio, die daar zelf jarenlang zijn tachtigjarige moeder verzorgde. „Ik was in die tijd permanent beneveld”, zei de regisseur in een interview. Di Gregorio is een laatbloeier: pas als assistent van regisseur Matteo Garrone timmerde hij aan de weg – hij is co-schrijver van diens grimmige maffiafilm Gomorra. Met Pranzo di Ferragosto won Di Gregorio in Venetië, op 58-jarige leeftijd, de aanmoedigingsprijs voor nieuwkomers.

Wat stemming betreft is de film niet te vergelijken met Gomorra; de overeenkomst ligt in een haast terloops realisme. Di Gregorio is een meester in de alledaagse, betekenisloze dialogen waarmee mensen contact met elkaar maken. „We maken een macaroni-ovenschotel.” „Maken we een macaroni-ovenschotel? Ik hou van macaroni- ovenschotel.” Zijn cinematografie is sober en onesthetisch. Op straat worden de zaken een beetje overbelicht, binnen schemert het: Italië in de zomer. En op huisbaas Luigi na zijn alle acteurs amateurs of oude vrienden van Di Gregorio. Hij zegt dat hij zijn script al snel weggooide en improviseerde: „De dames waren toch niet van plan hun teksten te leren.” Soms ‘stal’ hij scènes: zo filmde hij stiekem als de dames over elkaar roddelden.

Het levert zo’n komedie op die zonder echte grappen een weemoedige glimlach op je gelaat tovert: ideaal om je vakantie een dagje mee op te rekken.