UBS-klanten VS komen goed weg

Het lijkt erop dat er in de belastingontduikingszaak rond de Zwitserse bank UBS alleen maar winnaars zijn. Compromissen stellen de Zwitserse regering, de VS en ’s werelds grootste vermogensbeheerder in staat de overwinning op te eisen nu deze saga zijn ontknoping nadert.

De beschuldiging dat UBS zijn Amerikaanse klanten ertoe had aangezet de belasting te ontduiken, was niet alleen een zaak geworden voor de gerechtshoven, maar ook voor de Amerikaans-Zwitserse diplomatie. De twee landen hebben vorige week een overeenkomst gesloten, die binnenkort openbaar zal worden gemaakt. Maar allerlei details zijn inmiddels uitgelekt.

UBS zal er naar verwachting zonder verdere boetes vanaf komen, bovenop de 780 miljoen dollar die de bank al moet betalen uit hoofde van de met deze kwestie samenhangende strafzaak. De Amerikaanse regering blokkeert de strategische route niet langer. En nu de belastingontduikingszaak is opgelost, zal de Zwitserse regering naar verwachting haar belang van 9,3 procent in de grootste bank van het land afstoten. Toch zijn de kosten voor Zwitserland hoog: een zwaar beschadigde reputatie en lokale politici die ex-topmannen van de bank willen aanklagen wegens fraude.

Het doorzettingsvermogen van de Amerikaanse regering zou een fraai resultaat kunnen opleveren. Naar verwachting krijgt zij de beschikking over de gegevens van zo’n 5.000 van de 52.000 rekeninghouders van UBS, die worden verdacht van het ontduiken van de Amerikaanse belastingen. Vroege schattingen duiden erop dat de betreffende klanten boetes zullen moeten betalen van in totaal bijna 4 miljard dollar.

Honderden anderen, die bang waren te zullen worden ontmaskerd, hebben zich al gemeld; vele anderen zullen waarschijnlijk volgen, nu ze er met een lichte straf vanaf kunnen komen. De Amerikaanse fiscus zou degenen die hun misstap vrijwillig opbiechten een boete van 40 procent van hun zwarte spaarsaldo willen opleggen en degenen die zij zelf opspoort het dubbele daarvan.

De Zwitserse regering lijkt een overwinning te hebben geboekt doordat zij er blijkbaar niet toe is gedwongen de wet te veranderen. De namen van de belastingontduikers zullen naar het schijnt worden overgedragen op grond van de verdenking van belastingfraude en niet op grond van belastingontduiking. Dat laatste is geen misdaad in Zwitserland, het eerste wel. Maar het Zwitserse publiek zal de regering er niettemin van betichten te zijn gezwicht voor een campagne die het netwerk van kleinere particuliere banken in het land dreigt te ondermijnen.

En zelfs een aantal belastingontduikers zal tevreden zijn, want de namen van 90 procent van de UBS-klanten in de VS zullen niet worden overgedragen, en degenen bij wie dat wel gebeurt, kunnen daartegen in beroep gaan bij Zwitserse rechters. De bevoegdheden van de fiscus blijven beperkt, de toezichthouders zijn met andere dingen bezig en de belastingtarieven stijgen. Ook de ontduikers kunnen in deze zaak hun eigen kleine overwinning claimen – zij zullen alleen de enigen zijn die dat niet van de daken schreeuwen.

Jeffrey Goldfarb