Ja, hij is in staat islam en democratie met elkaar te verbinden

Tariq Ramadan moet stoppen met PressTV.

Maar het is onzin deze enthousiaste intellectueel als bruggenbouwer en hoogleraar weg te werken.

In de ogen van Afshin Ellian is Ramadan een wolf in schaapskleren, een stiekeme boodschapper van een ondemocratische ideologie – een islamist. Gesubsidieerd met (Rotterdams) geld is Ramadan bezig om de democratische grondvesten van deze samenleving te vergiftigen met zijn islam. Op zich is er niks nieuws aan deze opvatting: de boze mannen van Pim Fortuyn in Rotterdam en het dozijn Hollandse islam-bashers hebben het al langer op hem gemunt. Of het nu om zijn mening over sluiers, homoseksualiteit of Iran gaat is secondair: als Ramadan maar vertrekt uit Nederland, lijkt de missie van deze anti-Ramadanlobby.

Het feit dat Ramadan medewerker is van het ‘islamo-fascistische’ Press TV is de bekende druppel. Ramadan is een enge islamist in plaats van een bruggenbouwer tussen de verschillende bevolkingsgroepen in Nederland. Als hij al een brug aan bouwen is, dan is dat er een die naar het islamo-fascisme van bebaarde enge mannen in Iran leidt. We moeten derhalve zo snel mogelijk af van deze vijfde colonne van de radicale islam.

Wat Ellian doet is niets meer dan een ordinaire aantijging aan het adres van Ramadan en diens vermeende islamisme en anti-democratische agenda, zonder enig bewijs.

Ik denk wel dat Ramadan beter had moeten uitkijken bij het kiezen van PressTV als zijn internationale podium, en vooral bij het continueren van zijn programma’s na de Iraanse verkiezingen. Maar er is geen bewijs dat hij de Iraanse regering, laat staan het radicale islamisme, zou ondersteunen. In zijn programma laat hij zich op geen enkele manier uit over de Iraanse machthebbers of andere ‘schurken’. Hij organiseerde als presentator en programmamaker een dialoog tussen sunnieten en shi’ieten en dat is heel belangrijk gezien de huidige situatie in Irak. Ook ging hij in op de positie van moslims in Europa.

Wie een faire studie maakt van Ramadan kan hem niet veel meer verwijten dan dat hij, zoals elke geëngageerde intellectueel, wel eens te veel opgaat in zijn eigen enthousiasme.

Zijn primaire doel om relevant publiek, namelijk moslims, wereldwijd aan te spreken is een nobel streven, maar soms ook een valkuil. Het internationale formaat van een podium als PressTV was kennelijk verleidelijk.

Gezien de gebeurtenissen de laatste tijd in Iran en de brute wijze waarop de democratische oppositie is neergeslagen door het regime, moet hij dat televisieprogramma opgeven. Maar het is geen reden om hem als als hoogleraar aan de Rotterdamse Erasmus Universiteit en bruggenbouwer voor de gemeente Rotterdam als het ware te willen wegwerken.

De authentiek intellectuele poging van Ramadan om trouw te zijn aan de islam, gepaard gaande met een vurig enthousiasme om de moslims te willen overtuigen dat hun geloof niet in strijd hoeft te zijn met democratische principes en Europese burgerschapsnormen, maakt hem een bijzondere en broodnodige stem in het Europa van onze tijd.

Dit alles zal de tegenstanders van Ramadan niet overtuigen, want de kwestie is niet wat Ramadan fout of goed doet, maar wat hij is. Hij staat met zijn academische en intellectuele prestatie, zijn retorische gave, zelfs zijn elegante handgebaren en kledingsmaak ver van zijn tegenstrevers. De boze mannen van Leefbaar Rotterdam, noch Ellian en andere provinciale professoren en publicisten kunnen ertegen dat een bebaarde moslimman hen met veel elegantie en hoffelijkheid verbaal knock-out weet te slaan.

Een andere reden waarom Ramadan weg zou moeten, is dat hij een treffend voorbeeld kan zijn voor de nieuwe generatie moslims die, door hem geïnspireerd, door de these prikken dat islam en democratie niet samengaan. Volgens zijn tegenstanders moet Ramadan niet weg wegens zijn optreden op Press TV Iran, maar omdat moslim-bashers zijn gave om islam en democratie met elkaar te verbinden als een bedreiging zien. Hij moet weg omdat hij in staat blijkt te doen waar hij door het Rotterdamse college oorspronkelijk voor was aangesteld, namelijk bruggen te slaan tussen de islam en het Westen.

Niet de toekomst van Ramadan baart mij zorgen, wél die van Nederland. Hoe moet het met ons land, met onze kinderen en met de toekomst van de multiculturele samenleving?

Hoe komen we uit deze angst- en verdachtmakingssfeer? Een democratie bloeit bij diversiteit. Bij tegengeluiden. Daar is – of misschien moeten we, na deze hetze zeggen: ‘was’– Ramadan een voortreffelijk voorbeeld van.

Shervin Nekuee is socioloog, redacteur van eutopia.nl en auteur van De Perzische paradox.

Is Tariq Ramadan geschikt als bruggenbouwer? Discussieer mee op nrc.nl/ramadan