Dit is een verhaal van intriges en spionage

Op 30 juli verdween een schip met vijftien Russen plotseling van de radar.

De bemanning werd gisteren gevonden, maar veel blijft onduidelijk.

Alles onder controle, zei Dmitri Rogozin, de ambassadeur van Rusland bij de NAVO afgelopen weekeinde nog. Sinds woensdag was het Russische leger, op bevel van president Dmitri Medvedev, met marineschepen, satellieten en een onderzeeër op zoek naar de Arctic Sea, een vrachtschip varend onder Maltese vlag, eigendom van een Finse reder, met een bemanning van vijftien Russen aan boord. De NAVO wilde assisteren, maar dat was volgens de Russen niet nodig: alles onder controle. Gistermiddag werd de bemanning voor de Kaapverdische kust aan boord van een Russisch marineschip gebracht.

Toch zette de Arctic Sea ruim twee weken lang alle kustwachten en de internationale opsporingsdiensten Interpol en Europol voor een raadsel. Het schip werd op de radar voor het laatst gesignaleerd ter hoogte van het Franse Brest, op 30 juli. Twee dagen ervoor het de kustwacht voor het laatst radiocontact, toen het schip door het Kanaal voer. Wie de kustwachters toen aan de radio hadden, is nog steeds niet duidelijk.

Eigenlijk is slechts één ding duidelijk: dat de Arctic Sea op 23 juli in de Finse haven Jakobstad vertrok met een lading hout ter waarde van 1 miljoen euro, en dat het schip op 4 augustus in de Algerijnse haven Bejaia had moeten aanmeren. Wat ook nog zeker is, is dat het op 24 juli al misliep ter hoogte van de Oostzee. Volgens de Zweedse politie werd het schip aangevallen door mannen die zich voordeden als Zweedse agenten, mogelijk op zoek naar drugs. Gistermiddag maakte de politie in Stockholm nog bekend dat eind juli per e-mail foto’s werden ontvangen van de bemanning, waarop „geblesseerde mannen” waren te zien.

Zowel over de omstandigheden aan boord als de lading werd ondertussen druk gespeculeerd. De Europese Commissie zei vrijdag al dat er van een gewone kaping geen sprake kan zijn, de geruchten voedend dat het schip slachtoffer was geworden van muiterij of een overval, waar een zakelijk dispuut of een vete tussen Russische maffiabendes aan ten grondslag zou liggen. Maar zondagavond maakten Finse autoriteiten dan weer bekend dat kapers losgeld hadden geëist. Volgens de zakenkrant FT Deutschland 1,5 miljoen dollar (1,06 miljoen euro), maar dat wilde niemand bevestigen.

Ook over de lading van het schip deden plots de meest wilde geruchten de ronde. De een had het over een lading drugs, nog een ander hield het op nucleair afval of nucleair materiaal. „Of misschien nog wel iets veel belangrijkers dan dat, waarvan de Russische autoriteiten niet willen dat iemand het te weten komt”, suggereerde Michail Boitenko, een redacteur van het gerenommeerde SovFracht Maritime Bulletin in Russische media. „Dit is een verhaal van intriges en spionage, iets voor een thriller van John le Carré.” Die spannende theorie wordt mee gevoed door de ‘alles-onder-controle’-houding van de Russische marine, net als het feit dat voor de opsporing ook een onderzeeër werd ingezet.

Maar Boitenko schreef op zijn blog eveneens dat de Arctic Sea zich afgelopen weekeinde in de Golf van Biskaje bevond, de zeeboezem tussen Frankrijk en Spanje. Terwijl Fransen en Russen het toen al hadden over de Kaapverdische eilanden. Daar werd de bemanning uiteindelijk door de Russen opgepikt op 400 zeemijl voor de Kaapverdische kust. Alle bemanningsleden waren nog levend aan boord, en werden meegenomen voor verhoor. Voorlopig weigert het Russische ministerie van Defensie meer commentaar. Ook of er sporen waren van kapers wilden de autoriteiten niet bevestigen of ontkennen.