'Bewegingen zijn geïnspireerd op insecten'

Aan de kunstacademies studeren dit jaar 1521 studenten af. Vandaag tot slot van de serie Lichting 2009: Sjors Vervoort van de St. Joost in Breda.

De eerste seconden van de film Cardboard voel je een dreiging, maar het duurt even voordat je de kartonnen beestjes ontdekt die haastig wegkruipen in een buis of er slinks vandoor gaan op een NS-station.

Die op karton getekende dieren zijn de hoofdrolspelers in de korte film waarmee Sjors Vervoort (25) afstudeerde aan de St. Joost in Breda. Het is geniaal hoe die dieren bewegen op een stuk karton dat zich ook weer zelf verplaatst door het straatbeeld, met fietsers, auto’s en voorbijgangers. Het is of de tekenfilm een stukje van de echte wereld heeft veroverd.

„De karakters zijn uit vormen ontstaan”, zegt Sjors Vervoort. „En dan bedenk ik hoe ze moeten bewegen. De inspiratie komt uit de realiteit, veel bewegingen zijn op insecten geïnspireerd.”

Karakterdesign vindt Vervoort het leukste van animatie. „In de film wilde ik mijn karakters combineren met live action. Ik wilde zien hoe ze het in een levende wereld zouden doen.” Over de vorm heeft hij lang nagedacht voor hij besloot terug te keren naar de essentie: karton. „Het is buigzaam en plat en dat past goed bij mijn tweedimensionale karakters. Bovendien is karton gratis.”

Voor de film heeft Vervoort opnames gemaakt in Eindhoven en Tilburg. De animatie is gemaakt door foto’s te maken van ieder deeltje van de beweging, zo’n tien per seconde. Soms gebeurde dat ter plekke, maar op de computer is naderhand ook veel gedaan. „De kijker hoeft niet te weten wat echt is en wat niet”, zegt Vervoort. „Het had allemaal op straat gemaakt kunnen zijn.”

De spannende, hijgerige muziek die het 2,5 minuten durende filmpje begeleidt, klinkt als het zenuwachtige gekwetter van beestjes op een lekkere beat. De muziek is gratis gemaakt door de professionele sounddesigner Steven Aerts. Het concept was volgens Vervoort het combineren van het geluid van cicaden met minimal music, op zo’n manier dat het lijkt of de animatie op het geluid is gemaakt.

Cardboard eindigt op het plein bij het Van Abbemuseum in Eindhoven waar een groot beest met zijn armen uithaalt naar de kleintjes. Tot slot wordt ingezoomd op zijn binnenste, waar een machine met nokken, tandwielen en computerprintplaten blijkt schuil te gaan.

Vervoort zegt dat hij van Japanse animatie houdt. „Verder ben ik erg geïnspireerd door Pictoplasma in Berlijn. Zij verzamelen van over de hele wereld karakterinformatie van animaties. Het is mijn ambitie om in hun encyclopedie te worden opgenomen.”

Sjors Vervoort emigreert binnenkort naar Australië waar hij met de Cardboard-techniek een documentaire wil maken over het watertekort in Melbourne. Hij heeft in die stad stage gelopen (en zijn vriendin woont er). Hij schreef eerder een scriptie over animatie in Australië. „Dat was eigenlijk een onderzoek naar hoe ik daar kan overleven als animator. Je zult videoclips en tv-reclames moeten doen, als je echt je beroep wilt maken van animatie.”

De film is t/m 29/8 te zien bij galerie Ron Mandos, Amsterdam (ronmandos.nl) en op sjorsvervoort.nlEerdere afleveringen van deze serie op nrc.nl/kunst