Wilders wil geen risico lopen maar juist wel veel publiciteit

De PVV heeft één hoofddoel: regeren na de volgende Tweede Kamerverkiezingen.

Op lokale incidenten zit Geert Wilders niet te wachten.

Met zijn besluit om tijdens de komende gemeenteraadsverkiezingen volgend jaar maart slechts mee te doen in twee steden – Den Haag en Almere – kiest Geert Wilders voor zo veel mogelijk zekerheid en zo min mogelijk risico. De PVV-leider kiest in zijn electorale opmars voor één hoofddoel: de eerstvolgende Tweede Kamerverkiezingen, die op zijn laatst in mei 2011 plaats zullen vinden.

Wilders wil dan zijn opkomst in de peilingen (tot nu toe een verdrievoudiging van zijn huidige negen zetels in het parlement) verzilveren. Daarnaast richt hij zich op de Provinciale Statenverkiezingen van maart 2011, die belangrijk zijn omdat via de Staten getrapt de leden van de Eerste Kamer gekozen worden. „Wij willen straks klaar zijn om te regeren en dan moet je ook in de Eerste Kamer zitten”, zei Wilders zaterdag tegen het persbureau ANP.

In de aanloop daarnaartoe kan hij zich geen gedoe binnen zijn nog jonge partij veroorloven, een risico dat groot is als hij in vele gemeenten in het land betrouwbare kandidatenlijsten zou moeten samenstellen. Los van de vraag of de PVV wel genoeg gekwalificeerde lokale politici kan vinden, loopt Wilders de kans dat er interne discussies gaan ontstaan over PVV-standpunten. Wat te doen als de lokale PVV-afdeling in Den Haag anders tegen bijvoorbeeld de aanpak van straatcriminaliteit aankijkt dan de afdeling in Gouda? Dat risico wil Wilders zo klein mogelijk maken. Vandaar dat hij meedoet in slechts twee steden waar de PVV duidelijk de grootste werd bij de Europese verkiezingen en waar hij ook goede lokale kandidaten kon vinden.

Tot nu toe is de partijstructuur van de PVV gecentreerd rond één persoon: Geert Wilders zelf. Hij zet als het puntje bij paaltje komt de lijnen uit, hij bepaalt de strategie, hij is ook het publicitaire boegbeeld. Door alleen in Almere en Den Haag mee te doen aan de gemeenteraadsverkiezingen – en dus ook niet in zijn voormalige woonplaats Venlo – houdt de PVV-leider dat voorlopig in stand. Wilders is zelf nauw betrokken bij de instroom van nieuwe mensen binnen de partij en houdt op deze manier het overzicht. „We hebben onvoldoende mensen gevonden voor wie ik mijn handen in het vuur steek. Als je dan toch meedoet, loop je het risico dat je je in eigen voet schiet”, zo geeft de PVV-leider zelf ook ruiterlijk toe.

Tegelijkertijd weet Wilders met zijn beperkte deelname zich wél gegarandeerd ziet van doorlopende publiciteit. De PVV-leider kan straks in de campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen gewoon een rol blijven spelen. En als zijn opmars ook in Den Haag en Almere verzilverd wordt, is hij de dag na de verkiezingen gegarandeerd nieuws op de voorpagina’s.

De VVD, de voormalige partij van Wilders, neemt bij monde van vice-fractievoorzitter Edith Schippers het PVV-besluit voor kennisgeving aan. „Meer hebben wij daar niet over te zeggen. Democratie is dat partijen meedingen die in een gemeenteraad willen zitten. Dat is een afweging die aan die partijen zelf is.”

D66-leider Pechtold benadrukte dat Wilders geen goede mensen heeft kunnen vinden. „Het laat zien”, zegt Pechtold, „dat niet genoeg gekwalificeerde mensen bereid zijn zijn persoonlijke gedachtengoed te volgen. De PVV van Geert Wilders is geen democratische partij maar een democratisch fenomeen, zonder partijcongres, zonder ledenraadpleging. Bij de Tweede Kamerverkiezingen kun je mensen achter je zetten die in het gelid lopen, maar als je het breder uitrolt in het land, hebben die mensen in dat land zelf een mening”. GroenLinks-leider Femke Halsema had het over „een ongelooflijk zwaktebod” omdat Wilders „zijn kiezers in de kou laat staan.”

CDA en ChristenUnie willen niet reageren. „Wij zijn niet op aarde”, zegt fractievoorzitter Arie Slob van de ChristenUnie „om te reageren op de tobberijtjes van Geert Wilders”. Een woordvoerder van de Tweede Kamerfractie van de PvdA onderstreept dat alleen de PVV gaat over de beslissing aan welke verkiezing de partij meedoet, al noemde de Rotterdamse PvdA-fractievoorzitter Peter van Heemst de beslissing van Wilders vanmiddag „slappe hap”. Van Heemst weigert te geloven dat de PVV niet in staat is „om in zes maanden twintig geschikte mensen” te vinden voor de kieslijst.

Wilders heeft al meermalen laten weten dat die kritiek hem „een zorg zal zijn”. Hij geeft eerlijk toe geen „LPF-achtige toestanden” te willen en „het risico op bedrijfsongevallen” te willen vermijden. Verder heeft hij de andere partijen iedere keer uitdagend gezegd „te roepen wat ze willen roepen”. Voorlopig legt zijn strategie hem geen windeieren: in de peilingen blijft de PVV onverminderd hoog in de kiezersgunst staan.