Omvallende bank is routine voor toezichthouder VS

Terwijl grote Amerikaanse banken hun staatshulp alweer aan het terugbetalen zijn, sluit de ene na de andere kleinere bank. Op de lijst van potentiële omvallers staan 305 namen.

De laatste keer dat de ambtenaren van de Amerikaanse bankenautoriteit FDIC een rustig weekeinde hadden, is twaalf weken geleden. Sindsdien is elke werkweek geëindigd met omvallende banken.

Om de overlast voor klanten te beperken, laat de Amerikaanse overheid banken het liefst op vrijdagavond de deuren sluiten. Als er een nieuwe eigenaar is voor de restanten, kan die op zaterdag en zondag de bordjes verhangen. En als de bank geen koper heeft gevonden, zou de bezorgdheid van klanten in het weekeinde enigszins kunnen afnemen.

Dat de FDIC deze routine heeft ontwikkeld, en dat er nauwelijks nog vrijdagavonden zijn zonder omvallende banken – sinds die laatste vrijdag van mei zijn het er gemiddeld 3,4 per week – laat zien dat nog niet overal in de Amerikaanse financiële sector de rust is teruggekeerd. Grote banken op Wall Street mogen praten over het terugbetalen van hun miljarden aan noodhulp, op regionaal niveau blijft het aantal failliete banken toenemen.

Misschien wel het beste bewijs hiervoor kwam afgelopen vrijdagavond. Colonial BancGroup, een bank met 346 vestigingen in vijf staten in het zuiden van de VS, werd onder curatele gesteld en moet haar bezittingen gedwongen doorverkopen aan een concurrent. Het omvallen van Colonial is het op vijf na grootste bankfaillissement in Amerika ooit.

Tegelijkertijd maakte bankentoezichthouder FDIC (Federal Deposit Insurance Corporation) bekend dat nog vier andere banken de financiële druk niet langer aankunnen. Daarmee komt het totaal aan omgevallen banken voor dit jaar op 77. Dat is drie keer zoveel als in heel 2008. Ter vergelijking: in 2005 en 2006 was dat aantal nul. Sinds de Depressiejaren kende Amerika maar één periode met meer omvallende financiële instellingen: dat was de savings & loan-crisis van de jaren tachtig.

„Deze afgelopen achttien maanden zijn een erg uitputtende periode geweest in de arena van het financiële dienstverkeer”, zo vat FDIC-voorzitter Sheila Bair het samen in de begeleidende verklaring. Naast deze ongebruikelijk openhartige opmerking was er nog een tweede ongewone mededeling: de FDIC „moedigt alle klanten” van een eveneens dit weekeindw onder curatele gestelde bank in de staat Nevada aan „hun fondsen naar andere banken te verplaatsen”. Er kon geen koper voor deze bank gevonden worden. Klanten hebben dertig dagen om hun rekeningen leeg te halen.

Het nu omgevallen Colonial was relatief jong: opgericht in 1981, snel gegroeid dankzij overnames en de vastgoedzeepbel in staten zoals Florida. De recente problemen werden verergerd door een onderzoek van Justitie naar een mogelijk boekhoudschandaal.

Colonial vroeg om dezelfde noodleningen waar bijna 700 andere banken dit jaar aanspraak op hebben gemaakt. De Amerikaanse overheid beloofde een half miljard dollar aan steun mits Colonial zelf 300 miljoen dollar bij een andere partij zou aantrekken. Colonial vond een investeerder, maar die haakte op het laatste moment af. Dat gebeurde vorige maand.

Colonial BancGroup is met 25 miljard dollar onder beheer gemiddeld honderd keer zo groot als de andere banken die dit jaar moesten sluiten. Colonials vestigingen worden overgenomen door een concurrerende regionale bank, BB&T, die in ruil daarvoor een deel van de schulden overneemt.

Maar de overheid moet ook bijspringen. De hele afhandeling kost de FDIC minstens 2,8 miljard dollar. Daarmee kan dit ook een van de duurste afwikkelingen ooit worden.

De FDIC staat garant voor de eerste 250.000 dollar per rekening en benadrukt dat de beloofde bedragen tot nu toe altijd nog zijn uitgekeerd. Wel neemt de druk op het fonds waaruit deze garanties en andere afhandelingskosten worden betaald, toe. Aan het einde van het eerste kwartaal zat er nog 13 miljard dollar in het fonds. Banken dragen zelf bij aan het fonds en vrezen extra geld te moeten storten. Dat zou de druk op het financiële systeem weer verder vergroten.

De FDIC houdt een gevarenlijst bij. Welke banken mogelijk omvallen houdt de instantie met het oog op paniek geheim. Wel openbaar is het aantal instellingen op die lijst. Vorig jaar, middenin de kredietcrisis, was dat negentig. Inmiddels is de lijst 305 banken lang.

Lees een interview met FDIC-voorzitter Sheila Bair op nrc.nl/economie