Tedere burgemeester wil moeder uit cel

Een burgemeester betoogde bij de gevangenis voor vrijlating van een moeder. Ze zat vast omdat zij haar zoon hielp ontsnappen, maar dat is volgens de bestuurder moederliefde.

Als Antoine Denert, burgemeester van het Vlaamse dorp Kruibeke, wil uitleggen wat hij bedoelt, dan streelt hij over je arm. Of over je wang. Antoine Denert – 63 jaar, lange grijze baard, donker pak – wil ‘de liefste mens van de wereld’ zijn. Tederheid, zegt hij, daar gaat het allemaal om. En daarom staat hij op vrijdagochtend om negen uur bij de gevangenis van Antwerpen, met drie cameraploegen om zich heen. Denert voert actie voor een 62-jarige vrouw die daar vast zit. Eind juli hielp zij haar zoon, veroordeeld voor verkrachting en geweldsmisdrijven, bij zijn ontsnapping uit de gevangenis van Merksplas. Hij was over de muur geklommen, met vijf andere gevangenen, en stapte bij haar in de auto.

Antoine Denert is al 26 jaar burgemeester, hij heeft een eigen partij – D.E.N.E.R.T., wat staat voor Dienstbetoon, Ervaring, Nieuw, Eerlijk, Rechtvaardig en Teder – en hij gaat wel vaker de straat op voor acties. Samen met inwoners van zijn dorp bezette hij een keer de snelweg E17 omdat een veerdienst werd afgeschaft.

Nu houdt hij een moederdagactie. In Antwerpen en de dorpen eromheen krijgen moeders hun cadeautjes op 15 augustus, Maria Hemelvaart. Denert staat bij de gevangenis om de vrijlating te eisen van een vrouw die volgens hem deed wat alle ouders moeten doen: hun kind beschermen. „Vorig jaar”, zegt hij, „werd in Gent een advocaat vrijgesproken van moord op zijn vrouw omdat hij zogenaamd een onweerstaanbare drang had om haar te doden. Ze had hem bedrogen. En hier zit een vrouw die de onweerstaanbare drang had om haar kind te helpen. Een moeder heeft het recht, nee, de plicht om te vechten voor haar kind. Ik kan niet aanvaarden dat moederliefde wordt bestraft.”

De vrouw zei later dat ze visvoer had willen kopen, maar de winkel was dicht. Daardoor was ze te vroeg voor het bezoekuur, ze stond te wachten bij de gevangenis. Net op dat moment kwam haar zoon de muur over.

Een man met een paardenstaart en oorbelletjes in de vorm van een kruis, stapt op Antoine Denert af. „Ik wou alleen maar zeggen dat ik uw actie steun.” De man is in de gevangenis van Antwerpen op bezoek geweest bij zijn zoon van 28. „Ik begrijp die vrouw”, zegt hij. „Al heb ik zelf niet de neiging om mijn zoon te bevrijden. Het zou zijn zaak geen goed doen, hij zit nog in voorarrest.” En als zijn zoon is veroordeeld? „Dan ligt het anders. Hij is onschuldig.”

Andere bezoekers moeten wachten als Denert probeert om in de gevangenis een stapel boeken af te geven die hij schreef over zichzelf en zijn belangrijkste thema: tederheid. Maar hij mag er niet in, hij heeft geen afspraak. Er komt ook een politieman in burger. Denert heeft geen toestemming gevraagd voor zijn éénmansbetoging. „Dat zal in Kruibeke toch ook wel de regel zijn, burgemeester?”

Tegenover de gevangenis is een speelzaal. Moeders die hun kinderen wegbrengen, blijven staan om naar Denert te kijken. Ze twijfelen als je hun vraagt wat ze van de actie vinden. „Ik begrijp wel dat zo’n vrouw tot het uiterste gaat”, zegt een onderwijzeres met een zoontje van vijf.

De afgelopen weken ontsnapten in België twaalf gevangenen, van wie er acht weer zijn opgepakt – ook de zoon van de 62-jarige vrouw in Antwerpen. Bij een andere ontsnapping, met een helikopter in de gevangenis van Brugge, hielp ook een vrouw: Lesley D., de vriendin van een van de gevangenen. Ze is Belgisch, ze had zich bekeerd tot de islam. Ook in serieuze kranten werd ze ‘gangsterliefje’ genoemd, op alle foto’s stond ze met een hoofddoek op.

Twee van de drie mannen die ze hielp ontsnappen, werden vorige week in Marokko aangehouden, de derde was al eerder in Brussel ontdekt. Lesley D. werd van het groepje als laatste gearresteerd. De afgelopen dagen werden twee vriendinnen van haar opgepakt die haar zouden hebben geholpen om zich te verbergen.

Antoine Denert is niet van plan om ook voor hen actie te gaan voeren. Hij is er niet zeker van dat het uit liefde was dat Lesley D. de drie criminelen hielp. Ze kan onder druk gezet zijn. En dan nog – het gaat hem om mensen die „instinctief opkomen voor hun eigen vlees en bloed”. Of die moeder haar zoon er echt mee hielp? Nee, vindt Denert. „Het was verkeerd.” Ze had hem moeten helpen om weer op het rechte pad te komen.

Maar anders dan Lesley D., die de helikopterpiloot gijzelde, heeft de vrouw geen geweld gebruikt. Haar zoon klom op een ladder die een bedrijf had laten staan, zijn moeder hielp hem om snel weg te komen. De politie, vindt Denert, had tegen haar moeten zeggen: ‘Dat kun je goddorie toch niet doen?’ „Een tok onder haar broek had genoeg moeten zijn.”

Gistermiddag besloot een Antwerpse rechter dat de vrouw vrijkomt. „Ik wil het niet voor mezelf opeisen”, zegt Denert ’s avonds door de telefoon. „En haar zaak moet nog voorkomen. Maar misschien zijn ze door mij wel gaan nadenken.”