Speelde de bom op Hiroshima echt geen rol?

De twee atoombommen op Hiroshima en Nagasaki hebben de capitulatie van Japan niet veroorzaakt, aldus Hugo Röling (Opiniepagina, 7 augustus). Volgens hem kwamen ze wel aan de orde bij kabinetszittingen en in getuigenverklaringen, maar speelden ze een volstrekt ondergeschikte rol. Maar hoe valt die ondergeschikte rol te verenigen met de uitspraak van keizer Hirohito als Togo, minister van Buitenlandse Zaken, op 8 augustus 1945 een onderhoud met hem heeft waarin de bom op Hiroshima ter sprake komt: ”Hearing this, His Majesty stated that the advent of the new weapon like the atomic bomb made it impossible to continue the persecution of war and steps should be taken to end the war without delay. His Majesty ordered the foreign minister to rely his remark to the prime minister.” Deze uitspraak en een verklaring afgelegd door Togo, zijn opgenomen in Togo`s Meetings with the Cabinet and the Emperor, August 7-8, 1945 uit de archieven van de Amerikaanse National Security Archives (www.gwu.edu). Is deze uitspraak zowel qua herkomst als inhoud niet voldoende om ten minste te twijfelen aan de opvatting dat het atoomwapen een ondergeschikte rol heeft gespeeld bij de capitulatie van Japan?