Kanarie van het web

Om de vriendschap, of misschien de eeuwige rivaliteit, tussen Engeland en Nederland te vieren, wordt al een aantal jaren in Londen het Howard Staunton Memorial toernooi uitgevochten tussen Engelsen en Nederlanders.

Dit jaar kunnen schakers over de hele wereld zich weer eens oefenen in de uitspraak van het woord Scheveningen, want de wedstrijd wordt gespeeld volgens het Scheveninger systeem, wat betekent dat de vijf Nederlanders twee keer tegen alle vijf Engelsen spelen, maar niet tegen elkaar. Ivan Sokolov, die tegenwoordig weer voor Bosnië speelt, mag hier nog voor Nederland meedoen, misschien omdat organisator Raymond Keene een maatje zocht voor zijn vriend Jan Timman, die in een neventoernooi speelt.

Op de Nederlandse website Chessvibes was een heftige discussie over de beslissing van Keene om voor het live volgen van de partijen vijf pond in rekening te brengen. Een buitenlander vroeg zich af of het toeval was dat deze discussie juist woedde op een website van de zuinige Nederlanders.

Het is zeker redelijk om geld te vragen voor diensten op het web, maar ik denk dat pogingen om dat te doen voor iets waar geen auteursrecht op is, zoals schaakzetten, ten dode gedoemd zijn.

Keene verdedigde de contributieheffing eerst als een noodzakelijke bijdrage aan de kosten, daarna als een schenking aan een liefdadig doel en ten slotte als een logische vernieuwing van de webeconomie, in de geest van de krantenmagnaat Rupert Murdoch, die geld wil gaan vragen voor de webedities van zijn kranten.

Een van die kranten is The Times, waar Keene schaakmedewerker is. Misschien gebruikt Murdoch hem als een verkenner, zoals mijnwerkers vroeger een kanarie in een kooi aan het plafond van de mijnschacht hingen, zodat ze zich snel uit de voeten konden maken als het dier van zijn stokje viel. Vroeger werd het schaakspel vaak het fruitvliegje van de artificiële intelligentie genoemd, maar in de toekomst zal het misschien de kanariepiet van de webeconomie zijn.

Tussen Nederland en Engeland stond het na 6 ronden gelijk, 15-15. In het neventoernooi stond Jan Timman bovenaan, Viktor Kortchnoi stond op 50 procent en onderaan zagen we de Londense zakenman Terence Chapman.

Verbreek de keten! In 2008 scoorde Bob Wade uit Dunedil, Nieuw Zeeland, 0 uit 11 in het Stauntontoernooi en een paar maanden later stierf hij. Terence Chapman uit Londen kwam gevaarlijk op 0 uit 5, maar gelukkig won hij toen een partij.

Gawain Jones-Erwin l’Ami, 7de Staunton Memorial

1. e4 e5 2. Pf3 Pc6 3. d4 exd4 4. Pxd4 Lb4+ 5. c3 Lc5 6. Le3 Lb6 7. Pf5 Lxe3 8. Pxe3 Pf6 9. f3 0-0 10. c4 d6 11. Dd2 Pe5 12. Le2 Le6 13. Pc3 Kh8 14. f4 Peg4 15. Pc2 Ph6 16. 0-0-0 a6 17. f5 Ld7 18. Df4 Lc6 19. g4 Pd7 20. g5 Pg8 21. h4 Te8 22. f6 Wits overwicht op de koningsvleugel was zo groot dat hij met rustige middelen had kunnen winnen. 22...gxf6 23. Lg4 Pe5 24. Lf5 Ld7 Hier en later kan zwartpion c4 pakken, maar gezien wits zware aanval zou dat er niet veel toe doen. 25. Pe3 Le6 26. Kb1 b5 27. c5 b4 28. Pcd5 Tb8 29. gxf6 Hierna komt zwart los. Rustig 29. Dg3 zou het hem moeilijker maken. 29...Pxf6 30. Dh6 Lxd5 31. Thg1 Pg6 32. Pxd5 Pxd5 33. h5 Mooi, hij laat zwarts Pd5 gewoon staan. Niet zonder reden, want na 33. Txd5 heeft zwart sterk 33...Dh4 en na 33. exd5 zou 33...Te2 34. h5 Df6 35. Lc2 Txe2 zwart minstens remise opleveren. 33...Pc3+ En nu een mooie zet van zwart.

Toch zou wit na het koelbloedige 34. Ka1 nog steeds een winnende aanval hebben. 34. bxc3 bxc3+ 35. Kc1 c2 36. Kxc2 En hier had wit nog minstens remise in de variant 36. hxg6 cxd1D+ 37. Txd1 fxg6 38. Th1 Te7 39. Dxg6 Dg8 40. Df6+ Tg7 41. Lxh7. 36...Dh4 37. Td2 Txe4 Nu vallen zwarts stukken over wit heen. 38. Lxe4 Dxe4+ 39. Td3 Dc4+ 40. Kd2 Tb2+ 41. Ke3 De6+ Wit gaf op.

Hier is nog een aardige partij van de jonge Nepalees-Russische Nederlander Anish Giri uit een sterk open toernooi in Zürich.

Emil Sutovsky-Anish Giri, Open Zürich

1. e4 c5 2. Pf3 e6 3. Pc3 Pc6 4. d4 cxd4 5. Pxd4 Dc7 6. Le3 a6 7. Dd2 Pf6 8. 0-0-0 Le7 9. f3 h5 Een lievelingszet van Giri. 10. Df2 d6 11. Kb1 Pe5 12. h3 b5 13. Ld3 b4 14. Pce2 h4 15. Pb3 Pfd7 16. f4 Pxd3 17. cxd3 a5 18. Tc1 Db7 19. g4 a4 20. Pd2 Da6 21. Pc4 d5 22. exd5 exd5 23. Pe5 Pxe5 24. fxe5 b3 25. a3 Dxd3+ 26. Ka1 Lxa3 27. Tc3 Lxb2+ 28. Kxb2 a3+ 29. Ka1

29...La6 Een fantastische zet, maar geen goede. Na simpel 29...De4 zou zwart in de aanval winnen. 30. Txd3 Lxd3 31. Td1 Nog niet van de schrik bekomen is Sutovsky tevreden met remise. Na 31. Ld4 zou het ingewikkeld blijven, maar zwart zou toch niet genoeg hebben voor zijn dame. 31...b2+ 32. Ka2 Lc4+ 33. Kb1 Ld3+ 34. Ka2 Lc4+ 35. Kb1 Ld3+ Remise

Schaakopgave

David Berczes-Ralf Akesson,Rilton Cup Stockholm 2009

Wit begint en wint.

Oplossing: 1. Dxb5 Lxb5 2. Tc8 en zwart gaf op. Na 2...Tf8 3. Txf8 moet hij de dame geven om mat te voorkomen.