Waarom gaan vliegen dood als ze binnen overnachten?

Bij Hans Toonen op kantoor liggen er geregeld dode vliegen in de vensterbank. Terwijl er altijd wel een glaasje thee is blijven staan en er genoeg zuurstof moet zijn, redeneert hij. Hoe komt het toch dat zij snel doodgaan? Over vliegen gesproken, de 7-jarige Isabel Hilderink vroeg zich af waarom waarom koeien in de wei altijd vliegen rond hun ogen hebben.

Vliegen worden sowieso niet heel erg oud. „Als je een vlieg echt zou vertroetelen, wordt hij maximaal een maand”, zegt Renate Smallegange. Zij heeft onderzoek naar vliegen gedaan bij het Laboratorium voor Entomologie (de studie naar insecten) van Wageningen Universiteit. De reden dat vliegen een nachtje in een kantoor niet overleven is volgens haar dat ze al hun energie gebruiken in hun poging te ontsnappen. „In een reflex botsen ze steeds tegen het raam op. Door het uv-licht van de zon willen ze naar buiten. De reflex is zo sterk dat ze steeds hetzelfde doen.”

Bovendien zijn vliegen binnenskamers behoorlijk gedesoriënteerd, zegt Sjoerd Tiemersma van de Nederlandse Entomologische Vereniging. „Dat blijkt uit het geluid. Een bromvlieg hoor je buiten niet, maar binnen wel. Hij is dan in paniek en weet niet waar hij naar toe moet.” Ook vermoedt Tiemersma dat het gebonk tegen het raam tot oog- en hersenbeschadiging leidt, waardoor de desoriëntatie nog meer toeneemt.

Uiteindelijk raken vliegen zo uitgeput dat ze in de vensterbank sterven. Kennelijk kunnen ze niet genoeg brandstof uit de glaasjes thee halen, concludeert Tiemersma.

Dan de vraag waarom vliegen graag bij de ogen van koeien zitten. Renate Smallegange: „Dat doen ze om het zout- en eiwitrijke vocht uit de ogen op te zuigen. Het is dezelfde reden dat je vaak vliegen ziet in beelden van arme kinderen in Afrika. Hoe de vliegen weten dat ze naar ogen toe moeten, of zij bijvoorbeeld op de geur afkomen, wordt nog onderzocht.” De koeien hebben er wel degelijk last van. Doordat vliegen ook bedervende resten eten, zoals ontlasting en dode muizen, verspreiden ze veel bacteriën en ziektes. Dit is ook voor mensen schadelijk.

Rinke Biesma