Naar de feelies

‘Het reukorgel speelde een zalig verfrissende kruidencapriccio, verrukkelijke akkoorden van tijm en lavendel, rozemarijn, basilicum; een reeks van gedurfde modulaties op de kruidentoetsen, waarna een langzame terugkeer volgde, naar een harmonie van sandelhout, kamperfoelie en vers gemaaid gras.’ Het is een citaat uit Brave New World. Zo heeft Aldous Huxley het in 1932 opgeschreven. Nu, 77 jaar later, gaan Ridley Scott en Leonardo DiCaprio het boek verfilmen. Ik heb er vertrouwen in en daarom ben ik nieuwsgierig. Scott is de maker van Alien, een van de beste sciencefictiongriezelfilms. Als het op special effects aankomt is hij voor geen kleintje vervaard.

In zekere zin is Brave New World ook sciencefiction, maar niet om het publiek te laten griezelen. Het is een toekomstroman waarin de mensheid een absurd stadium van volmaaktheid heeft bereikt. Er heeft zich een maatschappij gevestigd met vijf kasten. Iedereen, bij welke kaste hij ook hoort, is tevreden tot gelukkig met zijn bestaan, dankzij het sleepteaching dat de kinderen al slapend een staat van onzegbare meegaandheid bijbrengt. En dan is er het universele roesmiddel soma dat de gebruiker zich onherroepelijk met zijn lot doet verzoenen. Alles in orde.

Nu gaat het om een passage waarin de heldin Lenina met een van de helden, John Savage, naar de feelies zal gaan. Het vooruitzicht windt haar op. Ze is eerst nog even in bad gegaan, en terwijl ze zich een beetje parfumeert zingt ze een liedje:

Hug me till you drug me, honey;

Kiss me till I’m in a coma:

Hug me, honey, snuggly bunny;

Love’s as good as soma.

Wat zijn de feelies? Eerst had je de movies, de bewegende beelden; stomme film. Toen kwamen de talkies waarop je de helden van het witte doek ook kon horen praten terwijl je hun lippen synchroon zag bewegen. De feelies zijn weer een stap verder in de evolutie. In de leuningen van je bioscoopstoel zitten elektroden. Als je daar je handen op legt, voel je wat de acteurs voelen. Door het reukorgel wordt je neus al bediend. En natuurlijk is de film in drie dimensies. Het publiek kan zijn verbeeldingskracht totaal buiten werking stellen. Voor alles is extern gezorgd.

Lenina en John gaan naar de voorstelling Drie weken in een helikopter, stereoscopisch met begeleiding van geur en zintuiglijke sensaties. John, die voor het eerst in de feelies is, ziet hoe een jonge blonde vrouw van de Beta-kaste zich in de armen van een grote zwarte man werpt. Volgt een hartstochtelijk kussen. Verschrikt grijpt John naar zijn mond. Ik kan het me voorstellen, en ik vraag me af hoe Ridley Scott deze opgave zal aanpakken.

Brave New World is een satirische toekomstroman waarin een totalitaire, in entertainment en drugs gewatteerde samenleving wordt beschreven. Het boek was al actueel toen de talkies nog maar een paar jaar bestonden. De Grote Depressie, de Tweede Wereldoorlog, de Koude Oorlog, Osama bin Laden, Saddam Hoessein en de Talibaan hebben daarna niet kunnen verhinderen dat ons entertainment door die verschrikkelijke tijd heen een steeds hogere graad van volmaaktheid heeft bereikt. Ridley Scott lijkt me de aangewezen man om het werk van Huxley voort te zetten. Verwacht een spetterende film.