Lisa B408 is een volmaakte vrouw

Theater Lisa, B408. Te zien t/m 16/8 Festival Boulevard, Den Bosch. Inl www.festivalboulevared.nl * * * *

Mijn naam moet veranderen in Thomas, B542. Net als andere toeschouwers van de locatievoorstelling Lisa, B408 krijg ik een grijs jak aangemeten. Iedereen moet zijn identiteit loslaten. We worden ondergeschikt gemaakt aan een brainwave. Een verpleegster vraagt me naar mijn geliefde dier; dat zijn de vogels. Ze overhandigt me een karakterbeschrijving, plus een afsprakenlijst met diverse verpleegsters. Thomas B542 is iemand die maniakaal alle woorden in een stuk tekst telt. Dat klopt op miraculeuze wijze. Zo zou Thomas ook in de bedrijfskantine stukjes ontbijtkoek in de la van zijn bureau verzamelen. Dat past juist niet bij zijn karakter.

Regisseur Hanneke Kuijpers sluit zich aan bij de inmiddels rijke traditie van het ervaringstheater. Dries Verhoeven ging haar voor met U bevindt zich hier en Lisa B408 doet ook denken aan Red Rubber Balls van Peter Verhelst. De toeschouwer zelf is onderdeel van de voorstelling, object van onderzoek, je zou kunnen zeggen: acteur. De Lisa uit de titel is een volmaakte vrouw, zowel mentaal als fysiek. Zij draagt een gitzwart pagekapsel, verleidelijke verpleegstersdracht en hoge schoenen. In het ene spreekkamertje onderwerpt ze de toeschouwers aan een psychologische test, elders spreekt ze ons toe in een stikdonkere ruimte. Als ik antwoorden geef op vragen als „Zou je een ander willen zijn?” en „Ben je weleens verliefd op een andere vrouw” slaakt ze diepe, vermoeide zuchten. Al weet ik dat het spel is, ik voel me toch afgewezen. Als ik van Lisa een prijskaartje op mijn revers krijg geplakt, voel ik me vervolgens weer trots. Maar misschien is het wel een reusachtige en verpletterende diskwalificatie.

Ervaringstheater maakt de toeschouwers gedwee. In de verduisterde ruimte weet Lisa precies en teder mijn wang te raken. Hoe doet ze dat? Draagt ze een infrarood bril? In Red Rubber Balls omhelsden actrices de toeschouwers. Sommigen kregen nachtangst. Ervaringstheater kan gevaarlijk zijn. Dat spelers in het donker kunnen acteren en wij niet geeft een machtsverhouding weer die theater in de kern weerspiegelt: de speler loopt voor op de toeschouwer. Het slot van Lisa, B408 is wonderschoon en ontroerend. We krijgen een Venetiaans carnavalsmasker aangereikt en houden dat voor ons gezicht. Het verlangen een ander te worden is gestild. En ondertussen telt deze tekst 390 woorden. Lisa heeft het genoteerd.