Klimaatverandering inzet van politieke strijd Australië

Klimaatwetgeving heeft de Australische politiek op scherp gezet. Premier Rudd is vastbesloten om de politieke strijd te winnen.

Nadat de Senaat gisterochtend zijn klimaatwetgeving had verworpen met 42 tegen 30 stemmen, schreef de Australische premier Kevin Rudd (sociaal-democraat) op Twitter: „We geven ons plan tegen klimaatverandering niet op. Te belangrijk.”

Wat betreft het belang van de Australische klimaatpolitiek had Rudd gelijk: die politiek is gekoppeld aan ontwikkelingen in China, de grootste handelspartner van het land. En aan de VS en Europa waarmee Canberra nauwe historische en strategische relaties onderhoudt. Sommige commentatoren in Australië hebben de afgelopen week betoogd dat het beter zou zijn indien Australië - net als China - een belasting op de uitstoot van kooldioxide zou heffen. Dat zou transparanter zijn dan het voorgestelde systeem van emissiehandel, dat eerder al is omarmd door de VS en later ook door Europa.

Er is een direct verband tussen de stemming gisteren in de Australische Senaat en de Klimaatconferentie in Kopenhagen in december. Rudd gebruikte de Klimaattop als argument om de Senaat mee te krijgen voor zijn programma om de uitstoot van kooldioxide terug te brengen in 2020 met vijf tot 15 procent, afgezet tegen het niveau van het jaar 2000.

Australië staat te boek als het land dat, bijvoorbeeld door zijn bruinkoolcentrales, wereldwijd per hoofd van de bevolking de hoogste uitstoot heeft van broeikasgassen. De nieuwe wetgeving zou het imago van Australië ten goede komen en het land een gezaghebbende stem geven bij die conferentie, stelde Rudd.

In eigen land staan twee grote belangengroepen tegenover elkaar. De elektriciteitsproducenten, en de kolen-, aluminium- en staalindustrie worden om de kosten van emissiehandel op te vangen in de plannen gecompenseerd met ruim 8,5 miljard euro. Maar zij steunen de oppositie omdat zij vrezen dat dit te weinig is. Daartegenover staan milieugroepen, die in de Senaat worden vertegenwoordigd door de Greens. Zij wijzen de plannen óók af omdat zij juist van mening zijn dat de vervuilende bedrijven teveel compensatie ontvangen en daardoor minder geneigd zullen zijn schoner te produceren.

De kans dat de Labor partij van Rudd de nieuwe wetgeving voor december kan doorvoeren is gering. In het Australische bestel kan de regering een wet die door de Senaat is verworpen, na drie maanden opnieuw in stemming brengen. Indien de wet opnieuw wordt verworpen kan de premier vervroegde verkiezingen uitschrijven.

Daarvoor zou Rudd op dit moment uitstekende redenen hebben. Zo wijst de krant The Australian er vandaag op dat Rudd door vervroegde verkiezingen kan ontkomen aan het opstellen van een begroting, volgend voorjaar, vol met harde ingrepen om de gevolgen van de kredietcrisis op te vangen. Analist Peter Hartcher van de Sydney Morning Herald schrijft dat Rudd bovendien uit is op wraak op oppositieleider Malcolm Turnbull. Deze beschuldigde Rudd in juni van ongeoorloofd handelen waarbij hij een bevriende garagehouder, een partijgenoot bovendien, in ruil voor een auto zou hebben bevoordeeld. Onderzoek heeft vorige week uitgewezen dat Turnbull’s beschuldigingen waren gebaseerd op een vervalste email.

Vanochtend verklaarde Rudd dat hij bereid is met de oppositie te onderhandelen over mogelijke aanpassingen van zijn klimaatvoorstellen. Hij zei ook dat hij niet uit was op vervroegde verkiezingen. Maar weinigen hechten geloof aan de woorden van Rudd. Voorop zijn politieke tegenstander Turnbull. Deze zei vanochtend dat tegen verslaggevers dat hij nog geen gesprek ziet met Rudd. „Dus moet ik er vanuit gaan dat hij harde ingrepen in de begroting wil vermijden door naar de stembus te gaan.”