Demonstreren is nu niet meer zo nodig

De Nederlandse economie krimpt in het tweede kwartaal met 0,9 procent, de hele eurozone met 0,1 procent.

Toch zijn er ook weer economieën die groeien.

De economieën van Frankrijk en Duitsland, de grootste in de eurozone, zijn in het tweede kwartaal van dit jaar ieder licht gegroeid met 0,3 procent ten opzichte van het eerste kwartaal. De Nederlandse economie kromp nog met 0,9 procent in vergelijking met het eerste kwartaal. Dat is de vijfde keer op rij.

Formeel zijn Duitsland en Frankrijk daarmee nu weer uit de recessie, die een jaar heeft geduurd. Een recessie wordt gedefinieerd als een economie die twee kwartalen achter elkaar krimpt. Voor de hele eurozone kwam de krimp nog uit op 0,1 procent, aldus het Europees statistisch bureau Eurostat gisteren. Daarmee lijken de eurolanden ook het ergste van de kredietcrisis en de daaropvolgende recessie achter de rug te hebben.

Ondanks de kwartaalgroei in Duitsland en Frankrijk krimpen beide economieën op jaarbasis nog steeds. Duitsland gaat volgens het Statistisches Bundesamt (het Duitse CBS) vergeleken met vorig jaar nog 7,1 procent achteruit. Frankrijk geeft geen specifieke cijfers, maar houdt voor heel 2009 nog rekening met een krimp van 3 procent, aldus minister van Financiën en Economie Christine Lagarde. De Nederlandse economie neemt ten opzichte van vorig jaar met 5,1 procent af. Dat is de zwaarste krimp sinds de Tweede Wereldoorlog.

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) meldde dat de recessie in Nederland met name aanhoudt door sterk teruglopende investeringen. Die daalden met 13 procent in vergelijking met een jaar eerder. De export daalde met meer dan 10 procent en ook huishoudens besteedden minder, 2,6 procent. De overheidsuitgaven namen daarentegen met 2,8 procent toe, waardoor de krimp nog iets gedempt werd. Zonder die overheidsuitgaven zou de Nederlandse economie er nog beroerder voor hebben gestaan. De krimp van kwartaal op kwartaal is minder groot dan in de eerste drie maanden van dit jaar; toen bedroeg de afname 2,7 procent.

De groei in Frankrijk en Duitsland kwam als een verrassing. Analisten waren voor beide landen nog uitgegaan van een bescheiden krimp van 0,3 procent. In Duitsland zorgden sterke investeringen in de bouw en een aantrekkende export voor groei in de maanden april, mei en juni. „De recessie is vermoedelijk voorbij”, aldus econoom Christian Dreger van het Deutsches Institut für Wirtschaftsforschung gisteren, een gerenommeerd economisch instituut in de Bondsrepubliek.

Voor veel Duitse bedrijven lijkt de recessie nu pas te beginnen. In de middenstand is een ontslaggolf op komst. Niettemin blijkt de consument vertrouwen in de Duitse economie te hebben gehouden. De consumentenuitgaven zijn in het tweede kwartaal goed op peil gebleven. De bouw en de export deden het relatief goed.

Van diverse kanten wordt in Duitsland echter gewaarschuwd voor overdreven verwachtingen. De groei wordt voor een substantieel deel veroorzaakt door steunmaatregelen van de regering en door bedrijven die hun voorraden weer aanvullen. Onduidelijk blijft hoe structureel dat is.

Ook in Frankrijk waarschuwde Lagarde voor al te veel optimisme. Medewerkers van de Franse regering en de president onderstreepten in de voorbije maanden dat een lichte verbetering van de economie nog niet betekent dat de crisis voorbij is.

In Nederland zei minister Maria van der Hoeven (Economische Zaken, CDA) dat Nederland nog niet uit de crisis is. „De krimp zwakt inderdaad af, maar de juichtoon dat het herstel heeft ingezet, kan ik echt niet onderschrijven”, aldus Van der Hoeven.

Het groeinieuws uit Europa zorgde wel direct voor optimisme op de aandelenbeurzen. De Franse CAC 40, de Duitse DAX en de Londense FTSE stegen allen 1 tot 1,5 procent. De Amsterdamse AEX won 0,6 procent.