Stuiterend de stad door op jacht naar een rel

Amsterdam veranderde gisteren in een vesting voor een oefenpotje voetbal. Er werden 300 agenten ingezet, en 41 relschoppers gearresteerd. „We hebben niks gedaan.”

Paarden snuiven, honden blaffen. Sa Chin, softwarespecialist uit India, klampt bij de Amstel twee motoragenten aan. Een peloton ME’ers en twee bussen met dampende mannenlijven versperren de weg naar zijn hotel in Amsterdam.

Wat is er aan de hand?

Waarom mag hij er niet door?

Football, grijnst een toeschouwer, kale kop, zwart shirt, Nikes onder zijn spijkerbroek. Met een groep van 200 voetbalsupporters van Ajax en FC Twente zouden ze „de kakkerlakken” uit Rotterdam te lijf gaan. En de fans van ADO Den Haag, die deze keer aan de kant van Feyenoord stonden. Het was een wraakactie na een incident afgelopen vrijdag met Ajax-supporters in Rotterdam.

De supporters liepen zich vast bij de Amstel, tegenover de Stopera. Daar stuitten ze op schilden, stokken en helmen, inderdaad, van de ME.

„De binnenstad was gisteren een vesting”, zegt de Amsterdamse locoburgemeester Lodewijk Asscher. Ongeveer 300 agenten uit Amsterdam, Gelderland en Midden-Limburg bewaakten met blauwe ME-bussen de pleinen in het centrum van Amsterdam. Kort voor aanvang van de oefenwedstrijd tussen Nederland en Engeland verhinderde de ME volgens de politie ook nog een aanval van ongeveer 350 Ajax-supporters op een groep Britse supporters.

Tot tevredenheid van Asscher. Hij prijst de politie-inzet. Maar: „Het is volkomen idioot dat het tuig van heinde en verre komt om hier in Amsterdam met elkaar te vechten. Een interland was altijd een feest voor Oranjesupporters. Ik heb de wedstrijd laten doorgaan omdat ik niet een grote groep welwillende voetballiefhebbers wil laten lijden onder het wangedrag van een kleine groep.”

De voetbalsupporters bij de Amstel zochten een uitweg naar het Rembrandtplein. De groep vluchtte hotel Eden in, naar de uitgang aan de Amstelstraat. Maar daar had de politie op gerekend: ook daar blokkeerden ME’ers de doorgang. Met verbeten blik zegt de kale kop („nee, mijn naam krijg je niet”): „En toen zijn we bijna allemaal opgepakt.”

De supporters moesten zich identificeren en gingen één voor één op de foto. Amsterdammers werden naar huis gestuurd, de niet-Amsterdammers moesten de bus in, om er buiten de stadsgrenzen, in Abcoude, weer uitgezet te worden. Noodbevel. En daar hebben ze in die bus twee uur op zitten wachten. De kale kop: „Ze worden gedeporteerd. Maar wat hebben ze gedaan? Helemaal niks!”

Uiteindelijk bleken vanochtend 150 hooligans de stad uitgezet te zijn, onder wie 100 Ajax-fans. „Over de herkomst van de anderen doen we geen mededelingen”, zegt een woordvoerder van de Amsterdamse politie. „Want als Ajax-aanhangers horen dat supporters uit bijvoorbeeld Den Haag naar Amsterdam zijn gekomen om te rellen, gaan zij de volgende keer dáár naartoe om hetzelfde te doen.” In de bussen zitten ook enkele Twente-supporters.

Om te voorkomen dat hooligans van elders in de toekomst opnieuw Amsterdam belegeren, wil Asscher de speciale voetbalwet laten aanscherpen: „Nu moeten hooligans met een stadionverbod zich op de dag van een risicowedstrijd melden bij het politiebureau in hun woonplaats. Ik zou graag zien dat ook leden van de harde kern zonder stadionverbod zich moeten melden op het bureau.”

De politie heeft 41 mensen wegens geweldpleging opgepakt, van wie er vanmorgen nog 9 vastzaten. De rest is weggestuurd met een dagvaarding of een boete van enkele honderden euro’s. Asscher is van plan de schade te verhalen op de relschoppers. „In Amsterdam zijn we er eerder in geslaagd om bij de rechter de zogeheten groepsaansprakelijkheid erdoor te krijgen in het geval van vandalisme. Wie op een of andere manier betrokken is bij vandalisme, betaalt mee aan de schade.”

Alleen al de inzet van 300 agenten bedraagt „enkele tonnen”, schat politiesocioloog Jaap Timmer. En dat vindt hij „buiten proportie voor een oefenpotje voetbal. Waarom moet de samenleving voor deze kosten opdraaien?” Als het aan hem ligt, komt er in Nederland alsnog een wet zoals in Groot-Brittannië. Uitgangspunt: de vervuiler betaalt. Dat betekent dat de KNVB, de clubs en vandalen opdraaien voor alle kosten, inclusief politie-inzet. Timmer: „Dat werkt preventief. In Engeland kun je weer gezellig met de kids naar het voetbal.”

Eden Hotels in Amsterdam zal geen actie ondernemen, zegt directeur Frans Wientjes: „We hebben geen last gehad, er is geen schade.” Maar bij de vestiging aan het Rembrandtplein konden de gasten toch even niet naar binnen en supporters wel? Wientjes: „Ik herhaal: we hebben geen last gehad van voetbalsupporters.”

Aan de Amstel komen drie andere jongens, forse tattoos op armen en hals, op de kale kop aflopen. Ze kijken opgefokt. Met malende kaken: „Wie zitten er in die bus?”

„Ajax en ADO en Twente.”

„Voor wie ben jij?”

Het blijft stil.

Dreigend: „Nou?”

„Voor wie denk je?”

„Voor Ajax toch? Ja?”

De blikken ontspannen. Tijd om samen de stad door te stuiteren: „Kom, dan gaan we naar de Wallen. Daar zijn nog anderen.”

Wedstrijdverslag: pagina 11