Rio kan nog niet opgelucht zijn

China heeft gas teruggenomen. Wekenlang hadden diverse staatsorganen erop gezinspeeld dat de vier managers van mijnbouwconcern Rio Tinto, die sinds 5 juli vastzitten, zouden worden aangeklaagd wegens het stelen van staatsgeheimen. Maar de Volksrepubliek heeft nu officieel bekendgemaakt dat de vier, drie Chinezen en een Australiër, in hechtenis zijn genomen wegens minder zware vergrijpen, zoals het stelen van bedrijfsgeheimen en omkoping.

Formele beschuldigingen moeten nog worden ingebracht, maar het arrestatiebevel stelt de autoriteiten in staat de werknemers vast te houden zolang het onderzoek duurt. Normaal gesproken is dat nog twee maanden, maar deze periode kan worden verlengd tot acht maanden, aldus Chinese juridische deskundigen.

Het terugbrengen van de ernst van de aanklachten tegen de werknemers van het concern moet voor de betrokkenen welkom nieuws zijn. Op de eerder in omloop gebrachte verdenking van spionage staat mogelijk levenslang, terwijl ze voor bedrijfsspionage kunnen worden bestraft met een boete of met een celstraf van zeven jaar. De overdracht van de zaak van het Bureau voor de Staatsveiligheid in Shanghai naar het Bureau voor de Openbare Veiligheid betekent eveneens dat de werknemers van Rio toegang moeten kunnen krijgen tot juridische bijstand, aldus een ingewijde.

De gearresteerden zullen niet de enigen zijn die wat gemakkelijker kunnen ademhalen. China tracht wellicht de zaak te depolitiseren, die alom in verband wordt gebracht met de slepende onderhandelingen over nieuwe ijzerertscontracten en het besluit van Rio Tinto in januari om nee te zeggen tegen een investering van de Volksrepubliek.

Niet alleen is de aanklacht minder zwaar dan werd gevreesd, maar de bekendmaking duidt er bovendien op dat China tenminste gehoor geeft aan zijn eigen wettelijke regels, die de autoriteiten opdragen om binnen 37 dagen met een reden voor een arrestatie te komen.

Maar de zaak is zeker nog niet ten einde. Er liggen maanden van onzekerheid in het verschiet voor Rio Tinto, dat maar moet afwachten of er ook een formele aanklacht wordt ingediend. Juridische deskundigen waarschuwen dat de gronden voor de hechtenis tot de uiteindelijke dagvaarding nog oneindig kunnen worden gewijzigd. En het is niet duidelijk of de werknemers van Rio recht hebben op een openbare rechtszaak als het eenmaal zover is. Gas terugnemen is niet hetzelfde als ergens helemaal vanaf zien.

Una Galani

Vertaling Menno Grootveld

Voor meer commentaar uit Londen: www.breakingviews.com