Pippi Langkous als rolmodel

Ellen ten Damme (41) geldt in de entertainmentwereld als multitalent.

Ze debuteert nu als variétéartiest. „Prachtig dat al haar talenten samenkomen.”

Koos van Dijk was niet verbaasd toen hij onlangs de affiches zag voor Cirque Stiletto, het variété in theater Carré in Amsterdam waarin Ellen ten Damme het zingende, dansende en acrobatische middelpunt vormt. De ex-manager van Herman Brood, die ook een paar jaar lang het management voor Ellen ten Damme deed, barst meteen los: „Zoiets circusachtigs is altijd haar grote wens geweest. Ook als ze op een rockpodium stond, deed ze altijd wel even een spagaat of een handstand.”

Cirque Stiletto is een productie van Stardust, het theaterbedrijf van Henk van der Meyden en Monica Strotmann. Van der Meyden: „We zagen haar op de Parade, waar ze vaak nieuwe dingen heeft uitgeprobeerd, en we vonden haar meteen een geweldige performer met de uitstraling van een echt theaterdier. Tot dusver is ze vooral bekend als zangeres in het rockcircuit en daardoor misschien nog geen ster voor een groot publiek. Maar ik hoop dat het vlammetje nu snel in de pan gaat slaan”.

Ellen ten Damme (41) heeft zichzelf al in veel verschillende gedaanten vertoond: als kleinkunstartiest, rockchick, actrice en zangeres van haar eigen nummers. De documentaire die Rob Hodselmans in 2006 over haar maakte (As I was wondering where this mixed up little life of mine was leading to) liet een vrouw zien met een overvolle agenda die zich jachtig van het ene vliegveld naar de volgende opnamesessie spoedde. Terwijl ze bovendien wegens borstkanker in het ziekenhuis belandde, waar ze tussen de bedrijven door een borst besparende operatie en een chemokuur onderging. „Als je hoort wat er met je aan de hand is, zakt de bodem onder je weg”, zei ze aanvankelijk. Maar toen ze genezen was verklaard, kreeg haar optimisme weer de overhand: „Als je er niet dood aan gaat, waarom zou je dan zo moeilijk doen?”

Wat ze wilde worden, heeft Ellen ten Damme heel lang niet geweten. Iets avontuurlijks, dat wist ze wel, maar dat kon net zo goed zangeres of filmster als ontdekkingsreiziger zijn. Of met het circus mee, tussen de acrobaten en de roofdieren. Pippi Langkous was haar rolmodel. Vaak droeg ze zelfs een rode pruik met stijf uitstekende vlechten die haar moeder voor haar had gemaakt.

Na een studie Nederlands in Groningen die ze na twee jaar afbrak, belandde Ten Damme eind jaren tachtig op de Kleinkunst Academie in Amsterdam. Toen filmregisseur Paul Ruven in 1990 een hoofdrolspeelster zocht voor zijn geheel gezongen debuutfilm De tranen van Maria Machita, vond hij Ten Damme: „een ietwat rommelig meisje dat heel goed Marlene Dietrich en Nina Hagen kon imiteren. Ze stond daar zonder enige angst en ik dacht meteen: hier wordt een filmsterretje geboren”.

Nog voordat ze afstudeerde, bestempelde de filmpers haar als opvallend nieuw talent. De rol leverde haar een nominatie voor de Gouden Kalveren op. Ook op het filmfestival van Berlijn oogstten Ruven en zijn hoofdrolspeelster succes. Dat leidde in 1994 tot haar Duitse debuut in de tv-film Wilder Westerwald.

Vervolgens kwamen er meer aanbiedingen. Haar bekendheid in de Duitse filmwereld werd in de hand gewerkt door haar romance met de Duitse acteur Markus Knüfken, in 1997 haar tegenspeler in de tv-film Das Paar des Jahres. Een halfjaar later traden ze in Las Vegas in het huwelijk. Van samenwonen is het nooit gekomen. In 2003 volgde, met wederzijds goedvinden, de echtscheiding. Ten Damme is nu peettante van het kind dat Knüfken bij zijn tweede vrouw heeft gekregen.

Een jaar of acht geleden kwam Ten Damme via Koos van Dijk in contact met Nina Hagen, die hij kende uit de vriendenkring van Brood. Prompt werd „die hübsche Holländerin” geëngageerd voor een door Hagen georganiseerd benefietconcert voor Afghaanse vrouwen. Tijdens het concert ontmoette ze Udo Lindenberg, de grootste rockheld van Duitsland.

Hun contact leidde in 2005 tot haar optreden in de Duitse finale voor het Eurovisie Songfestival, met het door Lindenberg geschreven anti-oorlogsnummer Plattgefickt. Ellen ten Damme vond haar deelname vooral een goede grap, maar de stemmende kijkers vonden haar toch te extreem om naar de internationale finale te gaan; ze werd derde. De samenwerking met Lindenberg, die haar „das singende Power-Paket” noemt, duurt voort.

In eigen land maakte ze dit voorjaar nog furore met haar theaterprogramma Durf jij. In het augustusnummer van het glossy tijdschrift Jan zegt ze: „Ik ben veel beter dan tien jaar geleden. Bewuster. Die naïviteit is eraf. En ik heb een serieuzer doel. Ik wil nu vooral heel goed worden.”

Zo kwam Cirque Stiletto als geroepen. „Wat mij verraste is haar discipline”, zegt Henk van der Meyden. „Dat verwacht je niet van iemand uit het Herman Brood-circuit. Voor deze show moest ze elke ochtend om half 10 in het repetitielokaal zijn. Ze zei: voor het eerst in mijn leven heb ik het gevoel dat ik een baan heb.”

Van der Meyden zegt nog niet te weten of haar naam groot genoeg zal zijn om Carré tot eind augustus te vullen. „Natuurlijk moest ze ook wennen aan de publiciteit die voor zo’n productie nodig is. Maar ze heeft zich als een heldin gedragen. Twee minuten voordat de premièrevoorstelling begon, heeft ze in haar kleedkamer nog geposeerd met haar vriendin Katja Schuurman, zodat die foto de volgende ochtend in De Telegraaf kon staan”.