IJmond merkt het meteen als Corus een hoogoven stil legt

Maakt Corus minder staal, dan voelt het bedrijfsleven in de IJmond dat meteen. De transporteur en het ingenieursbureau proberen minder afhankelijk te zijn van het staalconcern.

De blauwe vrachtwagen met witte letters trekt snel op en draait richting Velsertunnel. De truck laat een spoor achter op het natte asfalt. De kans dat de wagen van Schavemaker Logistics & Transport op weg is naar Corus is één op twee. Of beter gezegd: wás één op twee.

Jarenlang verdiende Schavemaker in Beverwijk de helft van zijn omzet met ritjes voor Corus. Van de schroothandel naar de staalfabriek en van de fabriek met gereed product naar klanten van het concern. De laatste maanden rijdt Schavemaker echter een stuk minder voor Corus. Wegens de dalende vraag naar staal zette het bedrijf in oktober tijdelijk een hoogoven stil. De productie viel terug tot 40 procent van de totale capaciteit en het bedrijfsleven in de IJmond kreeg de klappen.

„Als het slecht gaat merken wij het meteen”, zegt directeur Rico Schavemaker in het hoofdkantoor van zijn transportbedrijf op een industrieterrein vlakbij de Beverwijkse Bazaar. „Net als de uitzendbranche zit de transportsector voorin de keten.” Schavemaker moest reorganiseren. Het transportbedrijf vroeg dit voorjaar ontslag aan voor zeventien medewerkers. „Dat vond ik enorm moeilijk”, zegt Schavemaker. „Mijn generatie heeft zo’n erge crisis als deze nog nooit meegemaakt. Maar ik denk dat het ergste achter de rug is. De vraag naar transport trekt weer aan. Bovendien is het aantal chauffeurs nu weer in verhouding met de hoeveelheid werk.”

Sommige collega’s waren minder gelukkig, vertelt Schavemaker. „Een collega reed met zeven van zijn tien wagens voor Corus. Die heeft het niet overleefd.” De transportsector heeft het sowieso zwaar in de crisis. Een lagere industriële productie betekent simpelweg minder vracht om te vervoeren. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) maakte gisteren bekend dat het aantal faillissementen in het transport in het eerste half jaar van 2009 is verdubbeld, van circa honderd bedrijven in 2008 naar tweehonderd een jaar later.

Regio IJmond is daarbij ook nog eens afhankelijk van staalproducent Corus. „Als Corus niest, is de regionale economie verkouden”, zegt Bert Zijl, directeur van BK Ingenieurs in Velserbroek, aan de andere kant van het Noordzeekanaal. „Tussen 60.000 en 80.000 werknemers in de regio zijn op de een of andere manier verbonden met Corus.” Zijl is ook voorzitter van de ondernemersvereniging Federatie De Ondernemende IJmond. „De crisis heeft onze regio harder getroffen dan andere gebieden. Er is hier veel kapitaalintensieve maakindustrie.”

BK Ingenieurs is maar beperkt getroffen door de inkrimping bij Corus. „Wij doen vooral veel asbestinventarisatie voor ze,” zegt Zijl. „Dat was werk voor drie man, nu nog maar voor één. De andere twee hebben we elders in het bedrijf kunnen inzetten.”

Het regionale bedrijfsleven verwijt het staalconcern niks, zegt Leen Wisker, vicevoorzitter van de ondernemersvereniging en belastingadviseur bij Wisker & Schouten in Beverwijk. „Corus wordt niet gezien als de boosdoener. Iedereen koestert het bedrijf. Al negentig jaar eten we er goed van. Feit is wel dat we nu de problemen aan den lijve ondervinden.”

Zowel transporteur Schavemaker als ingenieur Zijl zegt veel last van klanten te hebben die laat betalen. Zijl: „Onze hele organisatie is erop ingericht dat men binnen drie maanden betaalt. Als dat vier of vijf maanden wordt, kom ik zo een miljoen euro per maand tekort. In de bouw wentelen aannemers dat af op hun onderaannemers, maar wat moet ik? Mijn medewerkers een maand niet uitbetalen? Vroeger stapte je naar de bank, vroeg je of je een paar ton extra rood kon staan en het werd telefonisch goedgekeurd. Tegenwoordig gebeurt dat niet meer. De bank is veel strenger.”

De ondernemersvereniging houdt een keer per twee maanden een zogenoemd ‘kredietcrisisoverleg IJmond’ met de provincie, werkgevers- en werknemersorganisaties, Kamer van Koophandel, UWV en Corus. Zijl is zeer te spreken over de samenwerking met de overheden. „Met name de provincie haalt veel geplande projecten naar voren.”

Een recept om de crisis te overleven is volgens Zijl om veel verschillende diensten aan te bieden. „Dat helpt bij het verwerven van nieuwe opdrachten bij huidige klanten. Verder kan je tegenvallers op het ene gebied opvangen met verdiensten elders. Ook zetten we nu overtollig personeel op andere plaatsen in het bedrijf in.”

Ook transporteur Rico Schavemaker zegt dat belangrijk is om te diversifiëren. Corus is weliswaar goed voor 50 procent van de omzet in Beverwijk, maar voor het gehele bedrijf is dat slechts 15 procent. Schavemaker heeft transportbedrijven op Schiphol en in Breda, Maastricht, Wroclaw (Polen), Wenen en Trnava (Slowakije). Verder is hij mede-eigenaar van de Beverwijkse containerterminal en bouwt hij een treinterminal in Wroclaw. „Vervoer per trein wordt belangrijker dan over de weg. Denk aan stijgende brandstofprijzen, milieubelasting.” Trots toont hij een brochure met de plannen voor de treinterminal. „Dat is veel leuker om mee bezig te zijn dan met de crisis en ontslagen.”