Echte tegenstander legt gebreken Oranje bloot

Nederland2Engeland2

Ruststand 2-0. 10. Kuijt 1-0, 37. Van der Vaart 2-0, 49. Defoe 2-1, 77. Defoe. Scheidsrechter: Rizzoli (Ita). Toeschouwers: 49.000.

Het Nederlands elftal wandelde afgelopen seizoen door de WK-kwalificatie. Achteloos werden Schotland, Macedonië, IJsland en Noorwegen opzij gezet. Maar het zal bondscoach Bert van Marwijk na gisteravond duidelijk zijn dat deze tegenstanders geen graadmeter vormen voor de huidige staat van Oranje. Dat was Engeland in de Arena wel, zelfs in zo’n vroeg stadium van het seizoen.

De Nederlandse defensie en de controleurs op het middenveld werden voor de verandering een keer zwaar op de proef gesteld. En daarmee kon de bondscoach beslist zijn voordeel doen.

Van Marwijk verkeert in de luxe positie dat hij door de snelle kwalificatie nog een jaar in oefenduels kan sleutelen aan een ingespeeld elftal. De laatste linie verdient vanaf nu zijn speciale aandacht. Oranje incasseerde in de tweede helft door defensieve fouten twee treffers, net zoveel als in de zeven wedstrijden van de WK-kwalificatie. Daardoor werd een 2-0 voorsprong, ontstaan door nog grotere blunders van het Engelse elftal, uit handen gegeven.

Goede verdedigers zijn in Nederland schaars. De 35-jarige André Ooijer kan zich in het hart van de defensie handhaven bij gebrek aan beter. John Heitinga, de huidige rechtsback, is het enige alternatief op die positie, maar uitgerekend hij maakte bij beide Engelse doelpunten geen sterke indruk. De eerste tegentreffer ontstond doordat Ooijer op het middenveld een opponent opzocht. De afgeslagen bal werd opgepikt door Jermain Defoe van Tottenham Hotspur, die op snelheid niet meer was in te halen. Heitinga bleef daarbij te veel aan de zijlijn hangen, terwijl hij het centrum moest ondersteunen. Dat zogenoemde knijpen werd ook niet altijd goed uitgevoerd door linksback Edson Braafheid. In de rechtstreekse duels speelde de speler van Bayern München een sterke wedstrijd. Zowel tegen de plichtmatig acterende David Beckham als tegen diens vervanger Shaun Wright-Phillips. Maar van een moderne vleugelverdediger wordt tegenwoordig meer verwacht dan alleen de directe tegenstander uitschakelen. Vandaar wellicht dat Van Marwijk het enthousiasme van sommige journalisten over Braafheid niet echt deelde. De vervanger van de geblesseerde Giovanni vanBronckhorst hief bij de eerste treffer verder de buitenspel val op.

Het tweede tegendoelpunt ontstond doordat Heitinga de bal verspeelde aan James Milner. De middenvelder van Aston Villa kon vervolgens ongestoord de achterlijn halen en voorzetten. Daar stond Defoe vrij om de bal opnieuw in het net te tikken. De hulpeloosheid van de Nederlandse defensie deed een beetje denken aan de wedstrijd tegen Rusland op het EK. Ook toen kraakte Oranje tegen een ploeg met veel beweging.

Capello haalde na rust de spitsen Emile Heskey en Wayne Rooney naar de kant. De laatste is wat meer gewend te zwerven. Hun vervangers Defoe en Carlton Cole gingen vaker naast elkaar spelen en oefenden zo druk uit op het centrum van de Nederlandse defensie. De Engelsen konden hun druk opvoeren doordat ze op het middenveld in Chelsea-speler Frank Lampard een stabiele factor hadden. Nederland miste daar de geblesseerde Mark van Bommel. Zijn vervanger Stijn Schaars, net hersteld van een knieblessure, liet vaak de bal van zijn voet springen.

Na het eerste doelpunt van Dirk Kuijt, die profiteerde van een afspeelfout van Rio Ferdinand, ging het ook opbouwend bij Oranje vaak fout. Spelmaker Rafael van der Vaart, in de eerste helft verkozen boven Wesley Sneijder, wilde te snel diep spelen, daardoor waren zijn passes voor geen enkele medespeler te belopen. Van der Vaart kon zijn weergaloze optreden tegen Noorwegen van begin juni geen vervolg geven. Ongetwijfeld ook door gebrek aan wedstrijdritme. Van der Vaart maakte wel 2-0, na een fout Gareth Barry. Sneijder zorgde in de tweede helft voor meer variatie op het middenveld. Maar hij miste door wissels belangrijke aanspeelpunten als Van Persie en Arjen Robben, die in de tweede helft nog wel tien minuten meedeed maar weer eens te kampen had met een lichamelijk ongemak. Hij was ’s middags getroffen door diarree.

Capello leverde de tabloids ongewild munitie door het woord unacceptable uit te spreken toen het ging over de fouten in de Engelse defensie. Hij slikte dat weer haastig in en had het toen over silly mistakes, fouten die kunnen gebeuren. Hij was er niet boos over geworden, probeerde de Italiaan. Van Marwijk was mild over Oranje. „Ik heb in het toernooi om de Confederations Cup veel zogenaamde toplanden gezien, maar hierbij zouden de Engelsen geen slecht figuur hebben geslagen. Ze beschikken over een geweldig arsenaal aan spelers dat uitkomt in de beste competities ter wereld. Wij waren fysiek niet optimaal. Ik zou nog wel eens tegen ze willen spelen als wij wél een goede voorbereiding hebben gehad.”