Banale oorzaak, dieptrieste gevolgen

Kleine rotkogeltjes, zei RTL-verslaggever Jeroen Akkermans. En een paar van die kogeltjes doodden gisteren precies een jaar geleden RTL-cameraman Stan Storimans.

Akkermans was samen met hem op pad in de Georgische stad Gori. De oorlog tussen Rusland en Georgië was vier dagen bezig. Ze wilden de achterblijvers in de stad filmen. De Georgische soldaten en de meeste burgers waren gevlucht voor de Russen die geheid zouden komen. Toen ontplofte een clusterbom op het centrale plein van Gori. Twaalf mensen kwamen om, onder wie Storimans.

Akkermans ging terug naar Gori en maakte er een documentaire over, die RTL gisteren uitzond. Waarom werd die raket afgeschoten?

Het was een indrukwekkende documentaire. Het leed van mensen die dierbaren verliezen tegenover politieke, militaire en vooral ook financiële belangen. Akkermans reconstrueert met beelden, getuigen en deskundigen dat het een Russische Iskander SS26-raket was die het plein in Gori trof. Het was een nieuw soort raket, legden Duitse raketexperts Akkermans uit. En hoe gaat dat? Die moeten getest. „Voor de strategische waarde en prijs van nieuwe wapens zijn testen essentieel.” Een raket die zich heeft bewezen is meer waard. Ja, en dan vallen er slachtoffers. Zo banaal kan de oorzaak van menselijk leed zijn.

Er volgden beelden van een Russische militaire parade in Moskou. Een zware stem prijst monotoon het wapentuig aan. „Nu de speciale rakettenbrigade bewapend met het geavanceerde, precieze, operatieve en tactische systeem dat zich bewezen heeft voor de landmacht: Iskander M.” Hoera, hoera, roept het publiek.

Tot op heden ontkennen de Russische autoriteiten dat zij die raket op Gori hebben afgevuurd. Zo zei de Russische president Medvedev tijdens een recent bezoek aan Nederland dat de oorzaak het agressieve handelen van Georgische kant is. „Zij hebben het gebruik van clusterbommen bevestigd.” Dan komt een Russische defensie-expert aan het woord. Hij geeft wel eenvoudig toe dat Rusland hoogstwaarschijnlijk de raket heeft afgeschoten. „Het is toch wel heel dom om zo’n effectief wapen niet te gebruiken.”

Natuurlijk, denk je dan. Zo gaat dat. Wie de wapens heeft gebruikt ze. Dat beseft ook Akkermans. Op een andere plek had hij geraakt kunnen worden door Georgische clusterbommen. Wapens zijn er om gebruikt en verkocht te worden, is de uitleg van de Russische expert. Een typisch Nederlands trekje om verhaal te gaan halen na een oorlog, vindt hij. „Jullie zien alles vanuit het menselijk oogpunt.”