Als een politicus maar niet te lang zit

Het ziet er naar uit dat voor politici de termijn van de wachtgeldregeling wordt verkort en dat ook een sollicitatieplicht wordt ingevoerd. Als er ergens sprake is dat het kind met het badwater wordt weggegooid, is het hier wel. Zouden politici later na ontslag weer snel aan de bak moeten, dan werpt dat in hun handelen immers zijn schaduw vooruit. Zo houden ze veel toezicht op, en hebben contact met een sector waarin ze later, gezien hun deskundigheid, ook zelf weer een baantje moeten vinden. Ze zullen de sector te vriend proberen te houden; de besluitvorming verslechtert. De huidige regeling vermindert dat effect; wie doet me immers wat? Het treffendste voorbeeld is de financiële sector. Het gemak en de snelheid waarmee mensen heen en weer gaan van politiek, toezichthoudende functies en functies in de sector zelf zou ons moeten verontrusten. Dat juist de financiële sector is gered, zegt misschien ook meer over het ons kent ons, dan over beleid dat is gebaseerd op economische inzichten.

Laat politici bovendien geen beroepspolitici worden, maar echte volksvertegenwoordigers blijven: mensen die een periode in het parlement zitten en daarna weer terug naar de maatschappij gaan. Daarom zou een termijnlimiet voor politci in de Kamer moeten gelden. Term limits noemen ze dat in de VS. Bij een beperkte zittingsduur hoeven politici zich minder te bekommeren om hun herverkiezing; ze kunnen zich richten op de idealen die ze hadden toen ze in de politiek kwamen. Bovendien, term limits besparen geld. Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat hoe langer politici in de politiek zitten, hoe makkelijker ze geld uitgeven. Voor een burger betekent een miljoen nog iets, voor een politicus wordt het na verloop van tijd een cijfer ter afronding achter de komma.

Politici zijn geen halve goden, hoewel ze ons anders willen doen geloven. Maar juist daarom hoeven ze nog niet als gewone burgers te worden behandeld. De wijsheid van eeuwen is hen gewoon wat meer gelijk dan anderen te laten zijn.

Auke Leen

Filosoof en econoom aan de rechtenfaculteit van Universiteit Leiden.