Als een boer ziek is, melkt hij nog steeds

Het is logisch dat werkgevers alles doen om ziekteverzuim te voorkomen.

Zieke werknemers kosten immers klauwen vol met geld.

Suzanne van den Eynden probeert op semi-cynische wijze het ziekteverzuimbeleid van bedrijven op een koortsige hoop te gooien (nrc.next, 10 augustus). Volgens Van den Eynden bestaat er een ‘ongezonde attitude’ ten aanzien van ziekmelden. Zij verwart de ‘doorgeslagen allesoverheersende angst bij werkgevers voor nepzieken’ echter met gezonde bedrijfsvoering. Weet Suzanne hoeveel een zieke werknemer kost? Weet Suzanne hoe bedrijven tegenwoordig tot twee volledige jaren voor de kosten opdraaien van in de vrije tijd van medewerkers opgelopen (sport-)blessures? Of van op geen enkele wijze door het werk of de werkgever veroorzaakte ziekten (van kanker tot baarmoederverwijderingen, van hamertenen tot rouwverwerking na het verlies van een naaste)? Allemaal vreselijke dingen waarbij we met onze sociale zekerheid gelukkig verzekerd blijven van inkomen. Maar weet Suzanne ook wat dat de werkgever kost? Per zieke fte kom je op jaarbasis voor een gemiddelde MBO-functie al gauw op 40.000 euro. Reken dat eens uit naar 5 procent ziekteverzuim voor een bedrijf met 100 medewerkers en hop, je zit zo aan 200.000 euro op jaarbasis waar geen enkel resultaat tegenover heeft gestaan.

Is het echt zo gek dat werkgevers alles doen om onnodig ziekteverzuim te voorkomen? Weet Suzanne hoe het voelt als je als teamleider je zieke werknemer met beenklachten lopend tegenkomt in de supermarkt? Of als de maandelijkse migraine weer toeslaat op een cruciaal moment in de werkplanning? En je als teamleider tegelijkertijd van bovenaf targets opgelegd krijgt voor het ziekteverzuim op je afdeling? Sorry, maar de chef die Suzanne noemt heeft echt gelijk als hij zegt dat het niet handig is als je je drie weken na je aanstelling ziek meldt met griep. Het geeft een slechte indruk, ook als het 40 graden koorts betreft. Bij de overgang naar een nieuwe werkkring dien je alles in het werk te stellen om niet ziek te worden.

Is ziek zijn een recht? Ik dacht het niet. Ziekteverlof dien je bij je leidinggevende áán te vragen in plaats van het notoire belletje: ik meld me ziek. Als een moeder ziek is, zorgt ze nog steeds voor haar kinderen, als een boer ziek is, gaat hij echt nog steeds melken, als een zzp’er ziek is, werkt hij tot aan het gaatje toe door, omdat hij bij ziekte niets verdient. Maar zo gauw men een dienstverband heeft, is ziek zijn opeens een recht. Wat is er mis mee om gewapend met zakdoekjes en paracetamol je werk te komen doen? Dat noemt Suzanne doormodderen, ik noem het je salaris waard zijn en doen waarvoor je bent aangenomen. Je privéleven gaat toch ook door als je ziek bent? Natuurlijk zijn er werknemers die door hun ziekte echt niet meer kunnen werken, en voor die mensen is het vangnet van het sociale bestel ook bedoeld.

Suzanne’s redenering dat de gedwongen ziekmeldingen die gaan ontstaan door de komende griepgolf de attitude van werkgevers tegenover ziekte de nek zal omdraaien, geeft echter geen pas. Als goed werkgeverschap wordt in Nederland gezien dat je de zorg op je neemt voor werknemers die ziek zijn. Mij dunkt dat daar goed werknemersschap tegenover staat: je meldt je niet ziek voor alles waarmee je thuis ook doorloopt en ziek ben je pas bij koorts van 38 graden of hoger. Elkaar aansteken is ruim daarvoor al gebeurd.

Anna M Vos is interim-manager bij Zorggroep Noorderbreedte in Friesland