Sterk genoeg om zonder staatshulp verder te gaan

ING boekt weer een kleine winst en voelt zich zelfs alweer sterk genoeg om aan terugbetalen van de staatssteun aan minister Bos (Financiën) te denken.

Eindelijk. Twee jaar na het uitbreken van de kredietcrisis is er een heus verlies geboekt op een van de risicovolle hypotheekbeleggingen van ING. Geen papieren verlies door een afboeking, maar een kasverlies van 700.000 euro op de zogenoemde Alt-A-portefeuille (één categorie beter dan de beruchte subprime-hypotheken). Daarmee komt het daadwerkelijke verlies voor het eerst boven het verwachte verlies uit. En ING verwacht dat er nog meer verliezen gaan komen op de portefeuille, die een totale omvang van 28 miljard euro heeft.

De Alt-A-portefeuille is een van de hoofdpijndossiers geweest van ING. Via de internetspaarbank ING Direct is voor een kleine 30 miljard belegd in deze Amerikaanse hypotheekobligaties. Toen de kredietcrisis losbarstte omdat steeds meer huiseigenaren hun hypotheken niet meer konden aflossen, kwam de marktwaarde van deze belegging (die oorspronkelijk ruim 590.000 individuele hypotheken herbergde) zwaar onder druk te staan. Uiteindelijk nam minister Bos (Financiën, PvdA) het grootste deel van het risico van de portefeuille over van ING, in ruil voor de rente-inkomsten ervan.

De kwaliteit van ING’s hypotheekobligaties mag dan bovengemiddeld zijn, inmiddels kan bijna 21 procent van de Amerikaanse hypotheeknemers de aflossingen niet meer betalen. Op basis van de boekhoudregels moest ING opnieuw een forse afschrijving inboeken op deze beleggingen, van 323 miljoen euro. Daar staat tegenover dat een deel van de hypotheekportefeuille vervroegd wordt afgelost. Deze zogenoemde pre-payments stegen tot 1,4 miljard euro. Daar pakt Bos dus 80 procent van, en ING de resterende 20 procent.

Hoewel de hypotheken dus nog problematisch blijven, maakte de hele ING groep voor het eerst sinds juni 2008 weer winst. Die winst had veel hoger kunnen zijn als ING wat minder voorzichtig was geweest. Het heeft alle beleggingen afgedekt om te voorkomen dat het kernkapitaal van de bank onder druk komt te staan.

Desalniettemin voelt ING zich sterk genoeg om over het terugbetalen van de staatsteun aan Bos na te denken. Bestuursvoorzitter Hommen zei dat ING daartoe „additionele strategische opties” onderzoekt. ING heeft 10 miljard van Bos geleend met de afspraak dat dit uiterlijk in november 2011 wordt terugbetaald. Als ING echter voor november 2011 wil aflossen, betaalt de bank een boete van 50 procent, ofwel 5 miljard euro.

Dat leidt tot de bizarre situatie dat ING nu al wil terugbetalen en Bos ook van het risico op nieuwe tegenvallers bij de bank kan verlossen, maar dat dat te duur is voor de bank. Het lijkt er daarom op dat ING met de mededeling dat het klaar is om af te lossen de druk op Bos wil opvoeren om de voorwaarden van de lening aan te passen.

Hommen zei niet op dit moment hierover met Financiën in gesprek te zijn, maar liet doorschemeren betere voorwaarden te willen bedingen voor de aflossing van de lening. „Wij sloten als eerste een deal met de staat, anderen na ons hebben betere voorwaarden”, aldus Hommen.

Vooralsnog profiteert de Nederlandse schatkist nog niet van het eerste winstgevende kwartaal van dit jaar. Zolang ING geen dividend uitkeert, hoeft het concern niet de afgesproken 8,5 procent rente te betalen over de staatslening van 10 miljard euro. ING heeft besloten om geen interim-dividend uit te keren. Hommen: „Maar dat betekent niet dat we over het hele jaar geen dividend zullen betalen.”