Het huwelijk

Het huwelijk kan tot een paradijs op aarde leiden, maar wordt al te dikwijls tot een hel.” Vrouwenarts Theodoor H. van de Velde (1873-1937) kon het weten. Niet alleen had hij jarenlang verhalen over echtelijke perikelen van zijn patiënten moeten aanhoren, zelf had hij ook de nodige sores gekend: een saai en kinderloos huwelijk, waaraan hij niet trouw kon blijven. Op 40-jarige leeftijd ging hij vreemd met een patiënte. Dat was natuurlijk not done. Hij legde zijn praktijk neer, scheidde en vertrok met zijn nieuwe echtgenote naar Zwitserland.

Daar ondervond hij wat een huwelijk – volgens hem onbetwist de ‘superieure levensvorm’ – wél kon doen slagen, namelijk een „harmonisch, bloeiend geslachtsleven”. Hoe dit te bewerkstelligen? Simpel, volgens Van de Velde: „Iedere echtgenoot moet een Verleider zijn, een verleider van zijn vrouw, telkens opnieuw. Dan zal hij, steeds weer geluk schenkend, blijvend geluk ervaren en zijn huwelijk zal een volkomen huwelijk zijn.”

Van de Velde voelde zich zozeer bevrijd, dat hij zijn inzichten met Nederland wilde delen. Tussen de bedrijven van het liefdesspel door toog hij aan het schrijven. In 1926 werd het resultaat gepubliceerd: ‘Het volkomen huwelijk. Een studie omtrent zijn physiologie en zijn techniek.

Het boekwerk liet zich lezen als een (quasi-)wetenschappelijke gids door de wereld van de erotiek, compleet met tien aanbevolen ‘houdingen bij den coïtus’ en expliciete regels voor fatsoenlijk geslachtsverkeer. Zo was de liefdeskus (ofwel: orale seks) toegestaan, maar het was wel zaak ‘de poort van de hel, in welke de sexueel-abnormalen lijden, stevig gesloten te houden’.

Het boek bleek een ongekend succes. In Nederland beleefde het niet minder dan vijfentwintig herdrukken. Er kwamen vertalingen in het Fins, Frans, Italiaans, Japans, Noors, Pools, Spaans en Zuid-Afrikaans. In totaal gingen tot diep in de jaren zestig wereldwijd miljoenen exemplaren over de toonbank.

Tegenwoordig is Van de Velde allang weer vergeten. De strijd om het huwelijk gaat evenwel onverminderd voort: vorige week pleitte de SGP voor verplichte bemiddeling bij dreigende echtscheiding, deze week opende minister Rouvoet een internationaal congres voor pleitbezorgers van traditionele huwelijks- en gezinswaarden. Maar daar zullen ze het niet over favoriete standjes hebben.

Jaap cohen