Er is iets misgegaan

Vorige maand werden voor de tweede keer Kamervragen gesteld over de Palestijnse journalist Mohammed Omer. Omer zegt dat hij vorig jaar juni is gemarteld bij de grensovergang tussen Jordanië en Israël. Aan de Israëlische kant stond een Nederlandse diplomaat te wachten om hem naar de Gazastrook te begeleiden. Die moest hem uiteindelijk ophalen uit het ziekenhuis in Jericho.

Na intern onderzoek heeft Israël aan Nederland laten weten dat Omer niet is mishandeld. Wat minister Verhagen betreft is daarmee de kous af. „Dit is een zaak tussen de heer Omer en de Israëlische autoriteiten,” antwoordde hij de Kamer op 16 juli. Maar Nederland was van begin af aan betrokken bij de zaak. Dankzij Kamerlid Hans van Baalen (VVD) kon Omer überhaupt uit Gaza weg om in Groot-Brittannië een prijs voor moedige journalistiek in ontvangst te nemen. De Nederlandse diplomatieke escorte van en naar Gaza was volgens de Israëlische krant Haaretz een eis van Israëlische zijde. Omer mocht de Gazastrook uit, als Nederland zorgde dat hij ook zou terugkeren.

De officiële Israëlische lezing is dat Omer is gevallen tijdens een grondig onderzoek naar smokkelwaar. Maar volgens Richard Falk, speciaal rapporteur voor de Verenigde Naties inzake mensenrechten in de bezette Palestijnse gebieden, is het inofficiële verhaal dat er „iets is misgegaan aan de grens”. Op zijn verzoek om informatie is niet gereageerd. Moet Nederland uitzoeken wat er gebeurd is? „Ik vind van wel”, zegt Falk aan de telefoon. „En het zou de Israëliërs in staat stellen hun kijk op het verhaal te geven.”

Omer wordt in Nederland door Nederlandse artsen behandeld. Voor zover die niet pro deo werken, wordt dit door vrienden betaald. Een sympathisant, ook arts, coördineert de verschillende onderzoeken. Hij bevestigt mij op voorwaarde van anonimiteit dat er fysiek bewijs is van marteling.

In Nederlandse asielprocedures worden gespecialiseerde artsen ingeschakeld als mensen zeggen dat ze gemarteld zijn. Hoewel Omer geen asiel zoekt, zou Nederland zijn verhaal kunnen verifiëren met een onderzoek door zulke erkende deskundigen. Maar Nederland praat liever over mensenrechten dan er werkelijk voor in de bres te springen.

Merel Boers