Een charmante, gedreven vrouw

Ouders stonden gisteren de hele dag voor het kinderdagverblijf van de vermoorde Arzu Erbas. Ze roemen haar liefde voor kinderen. Integratie was de rode draad in haar leven.

De mistroostige flatgebouwen uit de jaren zestig, waarvan op sommige plekken de ramen al met planken zijn dichtgemaakt, staan op het punt gesloopt te worden. In dit buurtje in Amsterdam-West begon Arzu Erbas in 2003 haar kinderdagverblijf. „Ze organiseerde hier een barbecue voor de buurt en vroeg mij toen heel indringend om een goede ruimte”, vertelt stadsdeelvoorzitter Robin de Bood van Geuzenveld-Slotermeer. „Dat was typerend voor haar vriendelijke gedrevenheid.”

Die ruimte kwam er inderdaad, nog geen honderd meter verderop, in een gelikte nieuwbouwflat voor mensen met goede inkomens. Hier, op de parkeerplaats voor kinderdagverblijf Moedersschoot, werd de 32-jarige Arzu Erbas afgelopen maandag doodgestoken bij haar auto. De hele dag stonden hier gisteren ouders bij elkaar om, zoals ze dat noemden, hun „emoties met elkaar te delen” over de dood van de vrouw van Turkse komaf die in stadsdeel Geuzenveld-Slotermeer zeer geliefd was.

De snelle stap van het afbraakbuurtje naar het mooie deel van de Vogelaarwijk illustreert dat Erbas een succesvolle ondernemer was. De crèche is in amper zes jaar uitgegroeid van nog geen dertig tot meer dan tweehonderd kinderen, die vaak komen van buiten het stadsdeel. Op de wachtlijst staan voor de twee nieuwbouwlocaties ruim honderd kinderen. Haar bedrijf had eind vorig jaar voor meer dan een miljoen euro aan bezittingen, die voor driekwart met eigen vermogen zijn gefinancierd.

De sleutel van haar succes, zo blijkt uit gesprekken, was behalve een zakelijke gedrevenheid vooral een diepe liefde voor kinderen. Welke ouder je ook spreekt op de parkeerplaats, in tal van variaties zeggen ze allemaal hetzelfde: Arzu Erbas was dol op hun kinderen. „Vorige week kwam ik haar tegen op straat en vroeg ze meteen hoe het met de kinderen ging”, vertelt een moeder: „Dat deed ze altijd.” Een ander zegt: „Toen mijn kind net bij haar zat, moest het erg wennen. Arzu heeft mijn dochter dagenlang getroost.”

De betrokkenheid ging soms wel erg ver. „We waren wel eens boos op haar”, vertelt Majlis Schweitzer van de oudercommissie: „Voor heel veel ouders vulde ze ook nog de belastingformulieren in en dat is niet de taak van een kinderdagverblijf. Maar Arzu zei dan: als ik het niet doe, kan het kind hier niet komen. Dus ze deed het toch.” Soms liet ze kinderen gratis toe, zegt Schweitzer. „Want ze wilde dat het kind toch een plek zou krijgen in de samenleving.”

Dat laatste was de rode draad in Erbas’ leven. Ze streefde ernaar zoveel mogelijk mensen te integreren. In haar woonplaats Almere was ze bijvoorbeeld betrokken bij projecten die de contacten tussen buren van verschillende nationaliteiten moesten verbeteren. „Ze was een echte Turkse Nederlandse, een Turkse die was gericht op de Nederlandse samenleving”, zegt Fred Berkholz, raadsgriffier in Geuzenveld-Slotervaart.

Arzu Erbas werd in 1976 geboren in het Turkse Rize, aan de Zwarte Zee. Ze werkte enkele jaren als verpleegkundige, voordat zij op 19-jarige leeftijd naar Nederland kwam om zich te voegen bij haar echtgenoot. Ze ging pedagogiek studeren en kreeg een zoon (nu 12 jaar) en een dochter (nu 6 jaar). Toen ze haar zoon naar een crèche bracht, schrok ze van de in haar ogen beroerde kwaliteit. Ze besloot zelf een dagverblijf op te zetten, waar wel echt aandacht was voor kinderen.

De eerste tijd maakte ze werkweken van 90 uur. „Om de groepleidsters te kunnen betalen had ze allerlei bijbaantjes, onder meer als conciërge”, vertelt Schweitzer. Jongens uit de buurt gooiden de ruiten van het kinderdagverblijf in. Schweitzer: „Toen is Arzu door de buurt gaan wandelen en sprak allerlei jongeren aan. Ze nodigde hen uit voor een ontbijt. Op een zaterdagochtend zaten er zo dertig jongeren in het kinderdagverblijf en Arzu legde uit wat daar gebeurde. De ruiten zijn daarna nooit meer ingegooid.”

Geuzenveld-Slotervaart, met 40.000 inwoners van wie meer dan de helft allochtoon, wordt grootscheeps vernieuwd. Het arme buurtje waar het kinderdagverblijf begon, gaat tegen de grond. „Arzu Erbas moest weg en drong aan op een goede vervangende ruimte. Dat deed ze op een erg charmante manier”, vertelt Berkholz, die indertijd als beleidsambtenaar meewerkte bij het vinden van de nieuwe behuizing.

Het zou niet blijven bij de twee nieuwe vestigingen. Erbas was bezig met het opzetten van een voor- en naschoolse opvang, met een gebouw dat midden in de natuur moest komen. In Turkije had ze al een tehuis opgezet voor weeskinderen, die behalve onderdak ook een opleiding krijgen. Berkholz: „Arzu Erbas was iemand die voortdurend kansen schiep om zichzelf en anderen vooruit te brengen.”