'Zakenbanken zetten alweer de toon'

Het debat over de rol van banken in de crisis is alweer verstomd, stelt Floris Deckers vast. „Het gedrag dat we met zijn allen verwerpelijk vonden is niet veranderd sinds de crisis.”

Floris Deckers Foto Roel Rozenburg Den Haag : 26.11.2008 Hoorzitting kredietcrisis met ceo's van banken en verzekeraars. Deckers (Van Lanschot Bankiers). © foto Roel Rozenburg V2 Records

Een verlies van 46,3 miljoen euro in het eerste half jaar. Floris Deckers, bestuursvoorzitter van de Bossche bank Van Lanschot ligt er niet wakker van. „We hebben nog niet vaak een verlies geleden bij Van Lanschot, maar onderliggend gaat het sinds februari steeds een tandje beter”, zegt hij. „De bankencrisis is voor Van Lanschot voorbij. We zitten nu in de recessie die heftig en diep is. Maar recessies, daar kunnen we mee omgaan, daar zijn we voor opgeleid.”

Ziet u ook lichtpuntjes die erop duiden dat de crisis op zijn einde loopt?

„Ik ben notoir slecht in koffiedik kijken, maar ik ben van mening dat de recessie kort zal zijn. Zelfs als er nog wat nachtvorst overheen gaat, blijft er voldoende over. Eind dit jaar, begin volgend jaar zal het herstel er kunnen zijn.”

Van Lanschot heeft niet aan hoeven kloppen bij de Staat voor hulp. Wat betekent dat voor u?

„Ik vind dat we op eigen benen moeten staan. Op 23 juli heeft de Europese Commissie regels opgesteld voor banken die wel staatssteun hebben gekregen. Die zijn stevig, en ik denk dat bijna alle Nederlandse financiële instellingen die steun ontvingen daarmee te maken krijgen. Dat betekent dat ze herstelplannen moeten schrijven en wellicht afdelingen moeten afstoten en aan strenge regels moeten voldoen voor de producten die ze op de markt brengen. Het juk ligt erg laag.”

Heeft u last van de huidige marktomstandigheden?

„Zeker, klanten zoeken zekerheid en gaan daarom eerder naar een staatsbank. Wij worden hard geraakt door de Nederlandse spaaroorlog, maar we moeten volgen. Als de rente op Duits niveau had gelegen, hadden we 100 miljoen euro meer verdiend. Wat mij stoort is dat in de bancaire wereld het besef ontbreekt dat de voordelen die een bank haalt door miljarden te lenen bij de Europese Centrale Bank tegen 1 procent niet doorberekend worden aan de klanten. Ook de hoge spaarrente wordt verhaald op het bedrijfsleven, dat we juist zo hard nodig hebben om uit de recessie te komen. Dat is een gotspe en een absolute schande. Dan heb je verduiveld weinig moreel besef hoe je het als sector moet doen.”

U heeft zich meerdere malen geroerd in de crisis met aanbevelingen hoe de sector beter zou kunnen. Wat is daarvan terechtgekomen?

„Een aantal van mijn plannen zie ik wel terug, zoals de aanpassing van de beloningsstructuur. Maar andere ideeën zijn totaal verdwenen. Op toezichtterrein gebeurt er helemaal niets. En ook het splitsen van de bancaire sector in nutsbanken en risicobanken lukt niet. Dat is ook erg lastig, in de praktijk.”

Bent u optimistisch over de lessen die er uit de crisis zijn getrokken?

„Nee, er is ook nauwelijks meer debat over. Ik ben bang dat in de VS en in Groot-Brittannië de zakenbanken alweer de toon zetten. Een recessie als deze zal onvermijdelijk tot grote hervormingen in het bedrijfsleven leiden. Er komen weer fusies en overnames. En ik zie niet dat het gedrag dat we met zijn allen verwerpelijk hebben gevonden veranderd is sinds de crisis.”

Oud-ING-bestuurder Cees Maas zei laatst dat een beursnotering een financiële instelling in de weg zit. Bent u dat met hem eens?

„In algemene zin niet. Een financiële instelling van een zekere omvang hoort op de beurs. Maar ik denk wel dat veel banken onder druk van de aandeelhouder risico’s hebben genomen die ze zonder een beursnotering niet zouden hebben genomen. Maar er is weerstand te bieden aan al te risico zoekende aandeelhouders.”