Tamils kiezen voor pro-Tijger-alliantie

In mei won de Sri-Lankese president Rajapaksa de oorlog tegen de Tamil Tijgers . Maar zaterdag verloor hij de lokale verkiezingen in hun gebied.

Wim Brummelman

De lokale verkiezingen in het overwegend door Tamils bevolkte noorden van Sri Lanka zijn afgelopen zaterdag veel minder voorspoedig verlopen voor de regering dan waarop was gerekend. De partij van president Rajapaksa won de gemeenteraadsverkiezingen in de belangrijke stad Jaffna, in het uiterste noorden. Maar in Vavuniya, in het midden van het Tamil-gebied, moest ze het verrassender wijze afleggen tegen een met de Tamil Tijgers sympathiserende alliantie.

De lokale verkiezingen, met een zeer lage opkomst, waren de eerste echte politieke graadmeter voor de populariteit van president Rajapaksa na de militaire overwinning in mei op de Tamil Tijgers en de dood van rebellenleider Vellupillai Prabhakaran.

Zaterdag werd ook gestemd in de zuidoostelijke provincie Uva, maar in die regio wonen overwegend Singhalezen, de bevolkingsmeerderheid van Sri Lanka. Daardoor werd hier met minder spanning naar de uitslag uitgekeken. De grote overwinning (25 van de 34 zetels) van de regerende UPFA (Verenigde Volks Alliantie voor de Vrijheid) in Uva ging ten koste van de belangrijkste (Singhalese) oppositiepartij.

Volgens veel waarnemers kwamen de lokale verkiezingen in het noorden veel te vroeg. Ongeveer 280.000 Tamils, gevlucht of weggedreven tijdens de strijd tussen de regeringstroepen en de Tamil Tijgers, verblijven nog in kampen, de meeste in de buurt van de stad Vavuniya. In die stad bedroeg de opkomst zo’n vijftig procent. Vijf van de in totaal elf te vergeven zetels gingen naar een lokale partij die is gelieerd aan de Tamil Nationale Alliantie (TNA). De TNA, die zich steeds heeft opgeworpen als het politieke gezicht van de Tamil Tijgers, werd vijf jaar geleden opgericht om deel te nemen aan parlementsverkiezingen – in een periode dat nog sprake was van een bestand met de Tamil Tijgers. De regeringspartij UPFA kwam zaterdag niet verder dan twee zetels.

In de stad Jaffna, aangeduid als de culturele hoofdstad van de Tamils, had president Rajapaksa de Tamil-minister van Sociale Dienstverlening, K. N. Douglas Devananda, ingezet om de regeringscoalitie aan de overwinning te helpen. Devananda, leider van een in het verleden met het regeringsleger samenwerkende Tamil-militie met een omstreden reputatie, behaalde dertien zetels. Zijn tegenstanders binnen de Tamil-gemeenschap, verenigd in de met de Tijgers sympathiserende alliantie, kregen acht zetels. De opkomst in Jaffna, waar buitenlandse journalisten niet mochten komen en waar geen enkele journalist de stembureaus mocht betreden, was zeer mager, tussen de 20 en 25 procent.

Dat president Rajapaksa de lokale verkiezingen zo snel mogelijk wilde houden, ondanks het feit dat de situatie in het noorden nog lang niet is genormaliseerd, komt doordat hij zijn politieke legitimiteit in de Tamil-gebieden wil bevestigen. Critici zeggen dat hij niet van plan is toe te geven aan eisen voor semi-autonomie voor de Tamil-regio’s. In plaats daarvan wil hij de Tamil-gebieden hun eigen gekozen vertegenwoordigers geven, zonder te morrelen aan de eenheid van Sri Lanka en zonder echte decentralisatie van de macht. Dezelfde benadering koos Rajapaksa twee jaar geleden door provinciale verkiezingen in het oosten te houden. Daarbij werkte hij samen met groeperingen die zich hadden afgescheiden van de Tamil Tijgers.

In het noorden is het Sri-Lankese leger nu hard bezig met wederopbouw. President Rapajapaksa heeft gezegd dat tegen het eind van het jaar 80 procent van de vluchtelingen weer thuis kan zijn. Maar eerst moeten mijnen worden geruimd, en moet verder gezocht worden naar geheime wapenopslagplaatsen van de Tamil Tijgers.

Juist afgelopen vrijdag werd de arrestatie bekend gemaakt van Selvarajah Pathmanathan, de man die decennialang vanuit het buitenland de wapens voor het leger en de marine van de Tamil Tijgers heeft gekocht en naar Sri Lanka heeft gesmokkeld. Na de gewelddadige dood van Prabhakaran op 18 mei verklaarde Pathmanathan op de website van de Tamil Tijgers de leiding over de rebellenbeweging te hebben overgenomen.

Pathmanathan werd vermoedelijk ontvoerd uit een hotel in de Maleisische hoofdstad Kuala Lumpur. Op de Indiase televisie toonde president Rajapaksa zich afgelopen weekeinde uitermate verheugd over diens arrestatie. Hij zei dat Pathmanathan thans wordt verhoord in Colombo en dat binnenkort meer duidelijk mag worden verwacht over welke landen en organisaties in de afgelopen jaren hand- en spandiensten hebben geleverd aan de Tamil Tijgers.

De regering in Colombo heeft buitenlandse hulporganisaties er herhaalde malen van beschuldigd dat zij de Tamil Tijgers hebben gesteund. President Rajapaksa zei ook dat de Tamil Tijgers over zulke hoeveelheden wapens en materieel beschikten, dat het duidelijk is dat Prabhakaran pan-Sri-Lankese ambities koesterde. Hij streefde, volgens Rajapaksa, naar heerserschappij over alle Tamil-gebieden, inclusief in het zuiden van India.