Nog lang geen eenheid vorm niet def

De verkiezingen zijn zaterdag in het noorden van Sri Lanka teleurstellend verlopen voor de regering.

Aanhangers van de Tamil Tijgers scoorden verrassend.

De lokale verkiezingen in het overwegend door Tamils bevolkte noorden van Sri Lanka zijn afgelopen zaterdag veel minder voorspoedig verlopen voor de regering dan waarop was gerekend. De partij van president Rajapaksa won de gemeenteraadsverkiezingen in de belangrijke stad Jaffna, in het uiterste noorden. Maar in Vavuniya, in het midden van het land, moest ze het verrassender wijze afleggen tegen een met de Tamil Tijgers sympathiserende alliantie.

De lokale verkiezingen, met een zeer lage opkomst, waren de eerste echte politieke graadmeter voor de populariteit van president Rajapaksa na de militaire overwinning in mei op de Tamil Tijgers en de dood van rebellenleider Vellupillai Prabhakaran.

Volgens veel waarnemers kwamen de lokale verkiezingen in het noorden veel te vroeg. Ongeveer 280.000 Tamils, gevlucht of weggedreven tijdens de strijd tussen de regeringstroepen en de Tamil Tijgers, verblijven nog in kampen, de meesten in de buurt van de stad Vavuniya. In die stad bedroeg de opkomst zo’n 50 procent. Vijf van de in totaal elf te vergeven zetels gingen naar een lokale partij die is gelieerd aan de Tamil Nationale Alliantie (TNA). De TNA, die zich steeds heeft opgeworpen als het politieke gezicht van de Tamil Tijgers, werd vijf jaar geleden opgericht om deel te nemen aan parlementsverkiezingen – in een periode dat nog sprake was van een bestand met de Tamil Tijgers. De regeringspartij UPFA haalde zaterdag slechts twee zetels.

In de stad Jaffna, op het gelijknamige noordelijke schiereiland, aangeduid als de culturele hoofdstad van de Tamils, had president Rajapaksa de Tamil-minister van Sociale Dienstverlening, K. N. Douglas Devananda, ingezet om de regeringscoalitie aan de overwinning te helpen. Devananda, leider van een in het verleden met het regeringsleger samenwerkende Tamil-militie met een omstreden reputatie, behaalde dertien zetels. Zijn Tamil-tegenstanders, verenigd in de met de Tamil Tijgers sympathiserende alliantie, kregen acht zetels. De opkomst in Jaffna, waar buitenlandse journalisten niet mochten komen en waar geen enkele journalist de stembureaus mocht betreden, was zeer mager, tussen de 20 en 25 procent.

Dat president Rajapaksa de lokale verkiezingen zo snel mogelijk wilde houden, ondanks het feit dat de situatie in het noorden nog lang niet is genormaliseerd, komt doordat hij zijn politieke legitimiteit in de Tamil-gebieden wil bevestigen. Critici zeggen dat hij niet van plan is toe te geven aan eisen voor semiautonomie voor de Tamil-regio’s. In plaats daarvan wil hij de Tamil-gebieden hun eigen gekozen vertegenwoordigers geven, zonder te morrelen aan de eenheid van Sri Lanka en zonder echte decentralisatie van de macht. Dezelfde benadering koos Rajapaksa twee jaar geleden door provinciale verkiezingen in het oosten te houden. Daarbij werkte hij samen met groeperingen die zich hadden afgescheiden van de Tamil Tijgers.

In het noorden is het Sri Lankese leger nu hard bezig met wederopbouw. President Rapajapakse heeft gezegd dat tegen het eind van het jaar 80 procent van de vluchtelingen weer thuis kan zijn. Maar eerst moeten mijnen worden geruimd, en moet verder worden gezocht naar geheime wapenopslagplaatsen van de Tamil Tijgers.

Juist afgelopen vrijdag werd de arrestatie bekendgemaakt van Selvarajah Pathmanathan, de man die decennialang vanuit het buitenland de wapens voor het leger en de marine van de Tamil Tijgers heeft gekocht en naar Sri Lanka heeft gesmokkeld. Na de gewelddadige dood van Prabhakaran op 18 mei in het noordoosten van Sri Lanka verklaarde Pathmanathan op de website van de Tamil Tijgers de leiding over de rebellenbeweging te hebben overgenomen.

Pathmanathan werd vermoedelijk ontvoerd in een hotel in de Maleisische hoofdstad Kuala Lumpur. Op de Indiase televisie toonde president Rajapaksa zich afgelopen weekeinde uitermate verheugd over diens arrestatie. Hij zei dat Pathmanathan wordt verhoord in Colombo en dat binnenkort meer duidelijk zal worden verwacht over welke landen en welke organisatie in de afgelopen jaren wapens en andere hand- en spandiensten hebben geleverd aan de Tamil Tijgers. De regering in Colombo heeft buitenlandse hulporganisaties er herhaalde malen van beschuldigd dat zij de Tamil Tijgers hebben gesteund. President Rajapaksa zei ook dat de Tamil Tijgers over zulke hoeveelheden wapens en materieel beschikten, dat het duidelijk is dat Prabhakaran pan-Sri-Lankese ambities koesterde. Uiteindelijk zou hij heerser willen worden over alle Tamil-gebieden, inclusief in het zuiden van India, aldus Rajapaksa.