Bevrijd van de mafkezen

Chris Woerts is weer helemaal het mannetje. De voormalig commercieel directeur van Feyenoord bekleedt tegenwoordig een soortgelijke functie bij Sunderland in Engeland. Hij heeft er het licht gezien. In de Volkskrant van zaterdag 8 augustus leest hij Nederland de les, het land waar „mafkezen” in het parlement denken dat voetbal van het volk is en gewoon op de tv te zien moet zijn. Nee, zolang er nog zoiets bestaat als democratisch bestuur en respect voor de trainer zal het nooit wat worden met het vaderlandse voetbal. In Engeland hebben ze dat door. Daar is er één de baas: die ene ziener met het geld.

Vroeger was Sunderland ook een ‘jojo-club’. Nu is er goddank een echte patroon met echt geld: de Amerikaan Ellis Short die zijn fijne vermogen put uit een private equity fund, dat dankzij de kredietcrisis nu ook banken opkoopt.

Een hogere plaats dan de vier na onderste in de Premier League moet Sunderland dit seizoen dus wel kunnen halen. Want „hoe democratischer de club, des te minder succes”, postuleert manager Woerts onbekommerd.

Maar klopt het ook? Het Engelse voetbal heeft inderdaad geen last van ouderwetse beheersvormen en is een van de best renderende sportondernemingen ter wereld. De vraag is alleen hoelang dit kan duren. Ook Sunderland speelt namelijk mee in een soort financieel kaartenhuis dat zich uitstrekt van Manchester tot Madrid. Daarbij blijft het niet. Al die eigenaren, die volgens Woerts niet democratisch jojoën, doen niet aan liefdadigheid. Chelsea staat bijvoorbeeld voor circa een half miljard euro in het krijt bij Roman Abramovitsj, die in Londen de chef is, maar in Moskou keurig in de houding staat voor de boven hem geplaatsten. Als er echt moet worden afgerekend heeft Chelsea geen schuld bij Abramovitsj, maar bij Poetin. Zijn concurrenten in de Premier League hoeven wat minder vernederingen te doorstaan, maar kunnen uiteindelijk ook te maken krijgen met mafkezen die in een parlement of kalifaat de wet gaan voorschrijven.

Opgeteld bedroeg de totale schuldenlast van de Engelse voetbalclubs vorig najaar ruim 3,5 miljard euro. Andere competities zijn naarstig bezig dit voorbeeld te volgen. Real Madrid, dat begin deze eeuw nog werd gered door een onroerendgoedtrucje met de gemeente Madrid, komt bijna 600 miljoen euro tekort. Valencia bestaat louter omdat een groepje investeerders vorige maand het tekort van 550 miljoen grotendeels heeft overgenomen, een bedrag net zo groot als de schuldenlast van alle Duitse clubs in eerste én tweede Bundesliga samen.

De Europese voetbalbond UEFA is bang voor deze piramide en heeft vorig jaar aangekondigd de tekorten van de clubs anders te gaan berekenen. Ook de schuldenposities bij de genereuze eigenaren moeten worden meegerekend. Nu worden die nog als een soort gift in de boekhouding weggepoetst. Maar de bond staat machteloos, net zoals de centrale banken zich machteloos gedroegen vóór de kredietcrisis.

En net als in de bancaire wereld, is omkijken in dit voetbalkaartenhuis voor de dommen. Toen Woerts vorig najaar Feyenoord verliet, stond de club er volgens hem „commercieel gezien goed voor”. Nu glibbert de club langs de rand van de surseance in categorie 1, de curatele categorie van het Nederlandse betaald voetbal.

Maar peper hem dat niet in. Chris Woerts heeft geen belang bij een goed geheugen. Geschiedenis is een kwaal van mafkezen.

Hubert Smeets

Wilfried de Jong is op vakantie