Winnend gambiet

In de zomer zwermen schakers van alle continenten uit over Europa om mee te doen aan een van de vele open toernooien en ik was dan ook niet verbaasd dat ik op de Prinsengracht in Amsterdam de Canadese meester Leon Piasetski tegenkwam.

Ik ken hem vanaf het open kampioenschap van Canada in 1971, waar ik zo goed speelde dat Hein Donner zich genoodzaakt voelde om het bestaan van Canada in twijfel te trekken.

Piasetski speelde de afgelopen jaren weinig, doordat hij Engels doceerde aan de universiteit van de Japanse stad Matsuyama, maar dat ging hij nu inhalen. Eerst het Hogeschool Zeeland toernooi in Vlissingen, daarna naar Wenen en dan nog een ander toernooi.

Hij had een Canadese collega bij zich, Howard Streit, die zei dat hij getrouwd was en van zijn vrouw slechts toestemming had gekregen voor twee Europese toernooien, zodat hij tot Wenen mee mocht.

We dronken koffie aan de stille en mooie gracht, praatten nog even over het Amerikaanse televisiestation Fox News waar Amsterdam een beerput was genoemd, en gingen toen verschillende kanten uit, ik naar de schaakboekhandel en zij naar het schaakcafé en het schaakstudiecentrum.

Er is weinig nodig om iemand een fan te maken, dus tijdens dat toernooi in Vlissingen leef ik mee met Piasetski. Hij doet het goed.

Iemand van wie ik altijd een fan ben is Alexander Beljavski, bijgenaamd Big Al. Schokkend dat hij in Vlissingen in de derde ronde verloor van iemand met ruim 300 ratingpunten minder, de Duitse jeugdkampioen Patrick Zelbel. Wel leuk was het dat het gebeurde met het Koningsgambiet.

Die opening is al vaak dood verklaard, maar de liefhebbers laten zich niet weerhouden. Ze hebben gelijk, want tot mijn verbazing zag ik in mijn database dat wit met het Koningsgambiet de mooie score van 57 procent maakte. Als je op hoog niveau kijkt ligt het slechter, vooral doordat de gambietspelers gemiddeld iets zwakker zijn dan hun tegenstanders. Ze scoren ongeveer zoals volgens de rating te verwachten zou zijn.

Vroeger hoopten de gambietspelers op een romantische koningsaanval. Tegenwoordig hopen ze vooral op een iets beter eindspel, waarvoor ze dan wel eerst allerlei gevaren moeten doorstaan. Dat kun je ook romantisch noemen.

Patrick Zelbel-Alexander Beljavski, Vlissingen 2009

1. e4 e5 2. f4 exf4 3. Pf3 d6 In 1961 schreef Bobby Fischer dat zwarts laatste zet de weerlegging van het Koningsgambiet was, maar dat was overdreven. 4. Pc3 Pc6 5. d4 g5 6. g3 Gebruikelijker is 6. h4 g4 7. Pg1 (terecht zag Fischer weinig in het stukoffer 7. Pg5 f6 8. Ph3) om zo snel mogelijk pion f4 aan te vallen. 6...g4 7. Ph4 f3 Als zwarts pionnen op f3 en g4 tot in het eindspel overeind blijven, worden ze een sterke troef. 8. Le3 Le7 9. Dd2 h6 10. 0-0-0 Lg5 11. Lb5 Lxe3 12. Dxe3 Dg5 13. Pd5 Pge7 Het komt me voor dat zwart na 13...Dxe3+ 14. Pxe3 a6 beter staat, bijvoorbeeld 15. Lxc6+ bxc6 16. h3 gxh3 17. Pxf3 Pf6 met actief spel voor zwart. 14. Pf5 14. Pxc7+ Kd8 15. Dxg5 hxg5 16. Pxa8 gxh4 is zeker niet slecht voor zwart. 14...Lxf5 15. exf5 0-0-0 16. Dxg5 hxg5 17. Pe3 Nu is het in orde voor wit. 17...Pb4 18. f6 Ped5 19. Pxg4 Pxa2+ Belangrijk tijdverlies. Iets beter lijkt het actieve 19...c6 20. Lc4 Tde8, hoewel wit al goed staat. 20. Kd2 Pab4 21. c3 c6 22. Lc4 Pa6 23. Lxd5 cxd5 24. Ke3

Wit heeft zijn droom bereikt, een duidelijk gunstig eindspel. Tegen wits pionnenmeerderheid op de koningsvleugel kan Beljavski weinig meer inbrengen. 24...Pc7 25. Kxf3 Tde8 26. Tde1 Te6 27. Txe6 fxe6 Ook 27...Pxe6 28. Pe3 is zeer gunstig voor wit. 28. h4 Kd7 29. Th2 gxh4 30. Txh4 Tf8 Een keus tussen kwaden. 30...Txh4 helpt ook niet meer. 31. Th7+ Kc6 32. Kf4 Pe8 33. f7 Kd7 34. Ke3 Pc7 35. Pf6+ Ke7 36. Pg8+ Kd7 37. g4 e5 38. g5 Pe6 39. g6 Zwart gaf op.

Hier is nog een aardige Bosboompartij uit het zelfde toernooi.

Sipke Ernst - Manuel Bosboom

1. d4 g6 2. c4 Lg7 3. e4 d6 4. Pc3 a6 5. Le3 c6 6. a4 a5 7. Le2 Pa6 8. Dd2 Pf6 9. Td1 0-0 10. h3 d5 Typisch Bosboom, we zijn al snel op onbekend terrein. 11. exd5 cxd5 12. Pf3 Pb4 13. 0-0 Lf5 14. Pe5 Tc8 15. c5 b6 16. cxb6 Dxb6 17. Tc1 Tfd8 18. g4 Le6 19. f3 Pe8 20. Tfd1 Pd6 21. Pb5 Wit stond al onprettig, maar na deze nonchalante zet gaat het goed mis. 21...f6 22. Pxd6 Na 22. Pd3 zou 22...Pc4 komen. 22...Dxd6 23. Pd3 Dg3+ 24. Kf1 Dxh3+ 25. Kf2 Dh2+ 26. Kf1 Dh3+ 27. Kf2 Txc1 28. Txc1 Dh2+ 29. Kf1 h5 30. Pf4 Lf7 31. Lg1 Dh1 32. gxh5 g5 33. Pg6 Dxh5 34. Pxe7+ Kf8 35. Pc6 Dh3+ 36. Kf2 Te8 37. Pxb4 g4

Mooi. De g-pion gaat hard aan de aanval meewerken en kan niet geslagen worden: 38. fxg4 Lh6 en zwart wint. 38. Df4 Lh6 39. Dd6+ Kg8 40. Tc3 axb4 41. Tb3 Dh4+ 42. Kf1 g3 43. Ke1 g2+ 44. Kd1 Tc8 Wit gaf op.