Vurig duo in memorabele 'Stabat Mater' van Pergolesi

Klassiek Robeco Zomerconcert: La Sfera Armoniosa o.l.v. Mike Fentross, met Roberta Invernizzi, sopraan, en Sonia Prina, alt. Werken van Pergolesi en Van Wassenaer. Gehoord: 6/8 Concertgebouw, Amsterdam.

* * * *

Net zoals schilderijen dankzij voortschrijdend inzicht van maker kunnen wisselen (België is sinds deze week een Rembrandt rijker), blijkt ook muziek soms door iemand anders gemaakt dan gedacht. Van zes achttiende-eeuwse Concerti Armonici nam iedereen aan dat ze door de beroemde, jong gestorven Napolitaan Giovanni Battista Pergolesi (1710-1736) waren. Ook Stravinsky citeerde ze in Pulcinella, weliswaar indirect, nog als zodanig. In 1979 dook echter een manuscript op waaruit bleek dat de Nederlandse graaf Unico Wilhelm van Wassenaer (1692-1766) ze had gecomponeerd.

Het barokensemble La Sfera Armoniosa uit Amsterdam speelde het Vijfde concerto armonico in f van, inmiddels, Van Wassenaer gisteren tussen composities van Pergolesi. Die eerdere foutieve toeschrijving wekte nog altijd geen verbazing: het had net zo goed wél ‘echt’ muziek van Pergolesi kunnen zijn.

De musici van La Sfera Armoniosa speelden het werk netjes, maar met iets te veel schoonheidsfoutjes – het dichte contrapunt van vier afzonderlijke vioolpartijen slibde af en toe lelijk dicht, en in het met dempers gespeelde ‘A tempo comodo’ kon men geen gemeen schappelijke klank creëren.

Maar het publiek was er waarschijnlijk toch niet voor Van Wassenaer. De meesten kwamen ongetwijfeld af op Pergolesi’s Stabat Mater (1736), dat met reden tot de lievelingsstukken van hordes muziekliefhebbers behoort. Zij werden op hun wenken bediend met een memorabele uitvoering, vooral dankzij alt Sonia Prina. Net als de fluwelige sopraan Roberta Invernizzi mocht Prina eerst solo ‘opwarmen’ in een Salve Regina van Pergolesi. Daar riep haar donkere, dramatische en soms ronduit mannelijke stem de vraag op of ze niet te ‘zwaar’ is voor zulke zoete muzikale bidprentjes.

Maar hun combinatie in het toch iets diepzinniger Stabat Mater pakte wonderlijk goed uit. Het contrast tussen de twee stemmen en karakters leverde een ongehoord spannende en dramatische uitvoering op. Niet vaak eerder klonk bijvoorbeeld het vijfde deel, Quis est homo, met zulke uitersten van engelachtigheid en demonie. In het etherische duet Sancta mater, dat overigens in vlot tempo werd uitgevoerd, smolten de twee verrassend samen.

In hun solodelen maakten de zangeressen ook apart indruk – Invernizzi met vurige uithalen in Cuius animam gementem en Prina met een Eia mater fons amoris waarin expressie superieur was aan klankschoonheid. Maar het ovationele applaus na afloop was bedoeld voor het duo als duo.

Op 29/8 speelt La Sfera Armoniosa op het Festival Oude Muziek.