Limburgse kranten zoeken een uitweg

Met nieuws verdien je geen geld meer, zegt de uitgever van de regionale kranten in Limburg. Hij denkt een manier gevonden te hebben om winst te maken op internet.

Het was een dijk van een primeur. Opnieuw bouwfraude in Limburg. Corrupte ambtenaren zouden hebben samengespannen met wegenbouwers, schreef De Limburger in januari. „Zo’n primeur is maatschappelijk van groot belang”, zegt directeur-uitgever Johan Boermann. „Maar financieel van nul komma nul waarde.” Hij verkocht niet meer abonnementen na de onthulling. De losse verkoop steeg evenmin.

„Nieuws is essentieel voor een krant, maar je verdient er geen geld mee”, zegt Boermann. Hij leidt Media Groep Limburg (MGL), uitgever van De Limburger en het Limburgs Dagblad en onderdeel van het Britse Mecom. Regionale krantenuitgevers moeten volgens Boermann op zoek naar andere inkomstenbronnen dan abonnementen en advertenties, liefst online. De scheiding tussen redactie en commercie moet van hem verdwijnen; journalisten moeten generalisten worden.

Boermann wil internetabonnementen verkopen, niet voor nieuws maar voor aanvullende informatie. „Ik ben ervan overtuigd dat abonnees een klein bedrag per maand willen betalen voor informatie die is afgestemd op hun interesses.” MGL kreeg eind juli 1,3 miljoen euro subsidie (waarvan een krediet van 464.000 euro) van het Stimuleringsfonds voor de Pers om onderzoek te doen naar alternatieve inkomstenbronnen.

Het onderzoek van MGL komt op termijn ook beschikbaar voor andere regiotitels. Net als de Limburgse kranten hebben zij last van dalende inkomsten uit advertenties en abonnementen. Veel nieuwsconsumenten krijgen hun informatie niet langer uit de (betaalde) krant, maar van gratis media. Regionale kranten dreigen zo hun rol te verliezen van waakhond van de democratie, waarschuwde de commissie-Brinkman onlangs.

De Limburgse kranten boekten vorig jaar nog een „behoorlijke” winst en vormen volgens Boermann relatief het best renderende onderdeel van Mecom. Dit jaar loopt hun omzet fors terug: van 128 miljoen euro in 2008 naar circa 100 miljoen dit jaar. De oplages dalen al langer: vergeleken met 2005 verspreidt De Limburger 12 procent minder kranten (nu 133.000). De oplage van het Limburgs Dagblad daalde met 21 procent naar 46.000. Desondanks heeft Boermann als enige dagbladuitgever in Nederland dit jaar geen reorganisatie aangekondigd. MGL heeft de jaren daarvoor al flink bezuinigd. In enkele jaren ging het aantal arbeidsplaatsen op de redactie terug van 260 naar 120, onder meer door de fusie van beide kranten. Boermann: „Ik heb de problemen tijdig onderkend.”

De reorganisaties brachten hem in conflict met de ondernemingsraad. Boermann zou slecht communiceren en men twijfelde aan zijn stijl van leidinggeven. Volgens Huub Paulissen, hoofdredacteur van beide kranten, draaide het conflict om de wens van de directie zijn kranten gelijk te schakelen met de titels van Mecom-zusterbedrijf Wegener. „Wij hebben nu de garantie gekregen dat wij onze eigen koers mogen blijven varen”, zegt Paulissen.

Boermann zegt dat hij het meest werd getroffen door de naam van het actiecomité op de redactie, ‘Stop de moord op het Limburgse woord’. „Ik heb juist altijd gezegd dat de Limburgse identiteit voor ons van dominant belang is. Wij moeten zoveel mogelijk middelen inzetten op ‘regionaliteit’.” Hij zou zijn twee titels dan ook nooit laten fuseren. „Zij hebben hun eigen karakter en achterban.” Ook al zijn ze vrijwel hetzelfde? „Het gaat om niet meer dan de titel.”

In de jaren tachtig en negentig was het volgens Boermann niet nodig om scherp te letten op de kosten. „Redacties konden groeien, journalisten konden zich specialiseren. Dat is niet meer van deze tijd. We moeten meer doen met minder mensen. We kunnen het gewoon niet meer betalen.”

Bezuinigen is niet de enige manier om te overleven. Boermann probeert ook in te spelen op de veranderende vraag naar informatie. Lezers zouden willen betalen voor extra informatie over onderwerpen in het nieuws die hen bovenmatig interesseren. MGL is daartoe het project Perspectief gestart, waarvan de helft van de (aanloop)kosten van 3 miljoen euro wordt betaald door het Stimuleringsfonds. Boermann wil abonnees, die 5 tot 10 euro per maand betalen, verrijkte informatie bieden. „Iemand die een bericht over de Mexicaanse griep aanklikt, is geïnteresseerd in gezondheid. De informatie moet uiteraard niet al overal te krijgen zijn. Mensen betalen niet voor wat nu al gratis is.”

Hoofdredacteur Paulissen denkt met name aan thema’s als onderwijs en zorg. „Voor zaken die niet regiogebonden zijn, zoals reizen en auto’s, hebben de lezers ons niet nodig. Specials maken gaat ons goed af, maar het valt niet mee om inkomstenbronnen te vinden die verder van de krant staan.”

De aangeboden informatie kan ook commercieel zijn, zolang het maar relevant is. Daartoe moet de redactie nauw samenwerken met de commerciële tak van MGL. In Parkstad loopt nu een proef. Ondanks kritiek van onder meer de NVJ heeft hoofdredacteur Paulissen daar geen moeite mee. „Zij geven elkaar tips. Redacteuren gaan niet actief advertenties verkopen.”