Pakistaanse Talibaan-chef zou dood zijn

Het uitschakelen van de leider van de Pakistaanse Talibaan is een prioriteit voor de regering-Obama. De gevaarlijke Mehsud lijkt nu om het leven gekomen.

Ook al is het harde bewijs er nog niet, er zijn sterke aanwijzingen dat de leider van de Talibaan in Pakistan, Baitullah Mehsud, twee dagen geleden gedood is bij een Amerikaanse raketaanval in Zuid-Waziristan, het grensgebied met Afghanistan.

„We vermoeden dat hij om het leven is gekomen”, zei de Pakistaanse minister van Binnenlandse Zaken, Rehman Malik, vanochtend in Islamabad. Een Talibaan-commandant zei de dood van Mehsud te kunnen bevestigen.

Maar in het verleden is al vaker ten onrechte melding gemaakt van Mehsuds dood, onder andere door een nierziekte. Daarom houdt minister Malik een slag om de arm.

De Amerikaanse tv-zender ABC citeerde vanochtend een hoge Amerikaanse functionaris die zei dat er „een kans van 95 procent” is dat Mehsud dood is. Gisteren werd al gemeld dat een van Mehsuds twee vrouwen om het leven was gekomen bij de aanval van woensdag, uitgevoerd door een onbemand Amerikaanse militair vliegtuigje.

Als het bericht klopt is dat zeer goed nieuws voor de Pakistaanse regering en voor de Amerikaanse bondgenoot. Mehsuds uitschakeling zou verreweg het belangrijkste succes tot dusver zijn van de omstreden Amerikaanse strategie om vermoedelijke schuilplaatsen van de Talibaan met onbemande vliegtuigen, zogeheten drones, te bestoken. Zowel de VS (vijf miljoen dollar) als Pakistan hebben eerder dit jaar een beloning op Mehsuds hoofd gezet.

Mehsud, die volgens sommige bronnen de beschikking heeft over 12.000 lokale strijders en bijna 4.000 buitenlandse ‘jihadisten’, is één van de beruchtste Talibaanleiders uit het Pakistaanse grensgebied met Afghanistan. Zijn basis is Waziristan, een regio in de zogeheten tribale gebieden die bekendstaat als schuilplaats voor strijders van Al-Qaeda en van de Afghaanse Talibaan. In december 2007 werd onder zijn leiding de Tehreek-e-Taliban Pakistan (Beweging van de Talibaan in Pakistan) opgericht, een operationeel samenwerkingsverband van een veertigtal islamitische strijdgroepen uit de tribale gebieden en uit de Swat-vallei, meer naar het noorden.

Mehsud wordt verantwoordelijk gehouden voor talrijke bomaanslagen (onder andere die op het Marriott Hotel in Islamabad in januari 2007) en terreuraanvallen met honderden slachtoffers in Pakistan. Zijn naam is ook in verband gebracht met de moord op ex-premier Benazir Bhutto, eind december 2007.

Volgens analisten vormt Tehreek-e-Taliban Pakistan een directe bedreiging voor de politieke en militaire stabiliteit in Pakistan, een land dat over kernwapens beschikt. De speciale Amerikaanse gezant voor Afghanistan en Pakistan, Richard Holbrooke, noemde Mehsud eerder deze zomer „een van de gevaarlijkste en meest weerzinwekkende figuren in de regio”.

De Pakistaanse strijdkrachten hebben in het verleden een aantal keren vredesakkoorden met Mehsud gesloten (een Pakistaanse generaal noemde hem ooit een ‘soldaat van de vrede’), maar die akkoorden hielden nooit stand. Vorig jaar mei brak Mehsud met de gewoonte zich niet in het openbaar te vertonen door een groep journalisten naar zijn dorpje in Waziristan uit te nodigen. Hij verklaarde toen niet uit te zijn op het bevechten van het Pakistaanse leger, maar dat het dan wel zaak is dat Pakistan de alliantie met de VS verbreekt. „Als zij (de Pakistaanse regering) doorgaat zich als slaaf te onderwerpen aan Amerikaanse eisen, dan worden we wel gedwongen (om te strijden).”

In maart dit jaar liet Mehsud opnieuw van zich horen toen hij, telefonisch, de aanval opeiste op een opleidingsschool voor politie in Lahore. Volgens hem was dat een vergelding voor de aanhoudende Amerikaanse raketaanvallen in samenwerking met Pakistan op „onze bevolking”. Analisten zeiden dat de aanval in Lahore, helemaal aan de andere kant van het land in het oosten, een nieuw bewijs was dat de Pakistaanse Talibaan haar strijd niet alleen wil voeren in het grensgebied met Afghanistan, maar uit is op ‘talibanisering’ van heel het land.

Juist afgelopen juni besloten de Pakistaanse strijdkrachten om, met Amerikaanse steun, een offensief te beginnen tegen Mehsud en zijn milities in Waziristan, na de ‘bevrijding’ van de Swat-vallei van moslimextremisten die daar een islamitische heilstaat hadden gesticht. Een paar miljoen mensen raakten op de vlucht door de strijd in de Swat-vallei, die in april werd ingezet en die volgens de Pakistaanse autoriteiten inmiddels is gewonnen.

Toch blijft voorzichtigheid geboden, waarschuwde Holbrooke vorige week. Het is namelijk niet zeker of het Pakistaanse leger de milities in de Swat-vallei echt heeft verslagen of hen alleen maar heeft verspreid zodat ze zich later kunnen hergroeperen, zei hij. „Pas als de vluchtelingen veilig naar huis kunnen, hebben we zekerheid.”