Murdoch neemt grote risico's als hij lezers laat betalen op internet

De belofte van Rupert Murdoch om een einde te maken aan het tijdperk van gratis nieuws voor iedereen, is stoutmoedig maar riskant. De mediatycoon heeft zich voorgenomen bij zijn concern News Corporation te doen waarvan de meesten van zijn concurrenten alleen maar durven dromen: lezers laten betalen voor online nieuws.

De kwakkelende krantensector heeft de winsten zien wegsmelten met de opkomst van het internet, een trend die nog werd versneld door de recessie, en heeft behoefte aan een sterke speler die het initiatief neemt. Maar zelfs voor Murdoch is het een lastig experiment.

Het einde aan gratis nieuws is in zekere zin een u-bocht voor de Australische mediatycoon, die in de loop der jaren verschillende bedrijfsmodellen voor online nieuws tegen elkaar heeft afgewogen. Niet lang na zijn overname van Dow Jones, op het toppunt van de conjunctuurcyclus in 2007, overwoog hij de abonnementskosten voor wsj.com, de website van zakenkrant The Wall Street Journal, te schrappen, ten gunste van een door advertenties gefinancierd model. Maar hij heeft dat idee snel weer laten vallen.

Nu heeft de ernstige economische inzinking, die de advertentie-inkomsten een dreun heeft gegeven, hem ertoe gebracht voor vrijwel al zijn kranten een abonnementsmodel in te voeren.

Weinigen zijn er nog maar in geslaagd mensen te laten betalen voor online nieuws. De grootste successen zijn behaald in de financiële journalistiek, waar zowel de Financial Times als The Wall Street Journal een abonnementsmodel hanteert. Maar ook deze sites hebben hun problemen gekend. Buiten de financiële pers zal het nog moeilijker zijn online lezers ertoe te bewegen om te betalen. De enige kans is als publicaties erin slagen werkelijk onderscheidende inhoud van hoge kwaliteit te produceren – en de bekostiging daarvan wordt lastiger nu zij hun redactionele budgetten juist zien krimpen.

De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat Murdoch vastbesloten is om in hoogwaardige journalistiek te blijven investeren, zodat zijn titels wat dat betreft in het voordeel zijn. Maar hij moet nog steeds het juiste bedrijfsmodel uitwerken – bijvoorbeeld of moet worden betaald voor een abonnement of voor individuele artikelen. En zelfs als hij die kwesties weet op te lossen, hoeft de rest van de sector zijn voorbeeld nog niet te volgen. Terwijl sommige rivaliserende kranten hun online lezers graag zouden laten betalen, zien anderen het gratis aanbod misschien als een mogelijkheid om marktaandeel te veroveren. En zelfs als deze traditionele concurrenten wél allemaal hetzelfde zouden gaan doen als Murdoch, kunnen lezers zich wenden tot de gratis sites van omroepen als de BBC en CNN voor hun nieuwsbehoefte.

Una Galani