Het is geen echte intimiteit, maar een gunst

Hoe word je gelukkig in drie weken? Vandaag: seks is goed voor je.

Sekshulpverlening maakt de gehandicapte cliënt gelukkig, maar ook de seksverzorger.

Het is geen echte intimiteit, maar een gunst. Illustratie Lobke van Aar Aar, Lobke van

„Ik bel ze altijd als ik mijn uitkering binnen heb. En dan sturen ze een dame. Eens per maand kan ik me op een bezoek verheugen. Meer kan ik me niet veroorloven. Maar dat is voldoende. En het is ook wel leuk zo: dan heb je iets om naar uit te kijken.”

„Ik heb een zeer beschermde opvoeding gehad. Alleen bij hoge uitzondering mocht ik naar de bioscoop en dan ook alleen de vroege voorstelling. Veel mogelijkheden om meisjes tegen te komen had ik niet. Maar door mijn handicap leek vrouwen versieren, en ook seks, hoe dan ook uitgesloten.”

Pieter (39) is sinds zijn geboorte spastisch. Door zuurstoftekort liep hij een hersenbeschadiging op. Met behulp van een rollator kan hij kleine eindjes lopen. Maar meestal zit hij in een rolstoel. Hij heeft onvoldoende controle over zijn spieren om te kunnen masturberen. Daar helpt een dame hem bij, eens per maand. Een seksverzorger, zoals dat heet. Hij betaalt haar 85 euro per uur, waarvan de gemeente een gedeelte vergoedt.

De bezoekjes worden geregeld door de Stichting Alternatieve Relatiebemiddeling (SAR). „Iedereen heeft recht op seksualiteit”, zegt de voorzitter van de stichting René Vercoutre, „ook als je door een handicap geen normaal seksleven kunt hebben. Het is een menselijke behoefte, net als eten en drinken.” Een telefoontje is genoeg, „maar we zijn geen escortbureau. Het kan soms weken duren voordat er iemand beschikbaar is.”

Vercoutre lijdt zelf aan de gevolgen van polio. Hij heeft het geluk getrouwd te zijn. In 1982 richtte hij zijn stichting op voor gehandicapten die hun lustgevoelens niet kunnen uiten. Bij regulier prostitutiebezoek ging vaak wat mis, zo hoorde hij van hen. „Het in bed leggen, de broek uittrekken, alert zijn als er iets mis gaat, het sociale aspect van met een verstandelijk gehandicapte omgaan, dat zijn allemaal vaardigheden waar je training voor nodig hebt.” De seksverzorgers die hij heeft verzameld noemt hij dan ook geen prostituees, maar dienstverleners. „Het is ook meer dan alleen maar seks. Gehandicapten zijn vaak erg eenzaam, dus nemen mijn verzorgers ook de tijd voor een kopje koffie en een praatje met de cliënt.” Momenteel heeft hij een bestand van 21 seksverzorgers, waarvan drie mannen. Hij schat dat hij de laatste 27 jaar zo’n 2500 gehandicapten heeft kunnen helpen.

Na al die jaren merkt Vercoutre nog steeds dat er een taboe rust op seksverzorging. „Mensen praten er in hun omgeving niet graag over. In verpleeghuizen moeten de verzorgers zich vaak voorstellen als ‘een kennis’. „We zouden juist trots moeten zijn op onze seksverzorgers. Bedenk ook dat het alleen in Nederland bestaat. Het is echt een voorrecht dat we het in dit land toelaten. Regelmatig krijg ik telefoontjes van mensen uit Duitsland, België, maar ook Spanje en Italië, om een afspraak met een van onze verzorgers te maken.”

Vercoutre heeft in het buitenland een hele reputatie opgebouwd. De BBC en de Italiaanse krant Corriere Della Sera zijn slechts enkele media die aandacht besteedden aan zijn initiatief. De berichtgeving in de laatste krant leidde tot een felle discussie in Italië. „Zelfs het Vaticaan heeft zich er toen mee bemoeid,” zegt Vercoutre trots. „Er kwam een uitspraak dat zij de activiteiten van de SAR goedkeurden.” Ook in Nederland bleef zijn werk niet onopgemerkt. In 2007 werd hij geridderd in de orde van Oranje Nassau.

Pieter schaamt zich niet voor de dames die hij bestelt. Het begeleidend personeel van het appartementencomplex waar hij woont is op de hoogte van de bezoekjes, net als zijn familie en vrienden. Hij wisselt ongeveer eens in de twee jaar van verzorger. „Ik wil me niet te veel hechten, dat zou verkeerd zijn. Want echte intimiteit geven ze niet, het blijft een gunst.”

Hij heeft vanavond een telefoontje gehad van Jacqueline (51), zijn nieuwe seksverzorger. Zij komt over drie weken voor het eerst. Ze had een aardige stem. „Maar,” waarschuwt Pieter, „soms klikt het niet, en dan stuur ik iemand gewoon weer weg.”

Jacqueline doet dit werk sinds een jaar. „Ik heb anderhalf jaar in een revalidatiecentrum gewerkt, dus ik weet hoe frustrerend het voor gehandicapten kan zijn om nooit meer seks te hebben. Je zou moeten zien hoe dankbaar mijn cliënten zijn als ik langskom. Dat geeft mij weer een goed gevoel. Voor het geld doe ik het niet: ik verdien genoeg met mijn kantoorbaan. Ik wil die mensen gewoon helpen.”

Jacqueline bezoekt ongeveer vijftien cliënten per maand: mensen met een spierziekte, hersenbeschadiging, een dwarslaesie, of een verstandelijke handicap zoals autisme. Sommigen willen alleen even aan haar borsten voelen, met anderen heeft ze gemeenschap. „Niemand uit mijn omgeving weet dat ik dit werk doe. Ik ben bang dat mensen denken dat ik een hoertje ben. Mijn man weet het natuurlijk wel. Hij is ook seksverzorger, alhoewel hij maar één vaste cliënt heeft. Nee, je moet voor dit beroep niet jaloers zijn ingesteld.”

Een bezoekje duurt tussen de dertig en negentig minuten. „Sommige cliënten willen er meteen bovenop, anderen praten liever eerst een tijdje. Je bouwt natuurlijk een band op met iemand. Er is ook wel eens iemand verliefd op me geworden. Een schat van een jongen, waar ik maar drie keer langs was geweest. Hij heeft via een verpleegster laten weten dat het beter zou zijn als ik niet meer zou komen.”

Pieter verheugt zich op het bezoek van Jacqueline. Hij weet nog niet wat hij haar gaat vragen te doen. Eerst elkaar maar eens leren kennen. Sinds hij in 1994 zijn eerste seksuele ervaring opdeed via de SAR is hij een vaste klant. „Zonder die bezoekjes zou ik knettergek worden.”