Zeilen en zuipen gaan lastig samen in Sneek

Met jip-en-janneketaal probeert de organisatie de Sneekweek „naar de stad te brengen”. Maar dronken jongeren en krioelende bootjes verstoren de pret van de wedstrijdzeilers.

„Eén biertje en dan snel wegwezen.” Tweedejaars deelnemer Hans Sietses heeft zijn ruim zes meter lange polyester Randmeer nauwelijks over de finishlijn gevaren, of hij heeft het Sneekermeer al verlaten. Aan zijn lijf geen polonaise. Zoals de meeste wedstrijdzeilers van de Sneekweek hun neus ophalen voor de ‘derde helft’: een Fries volksfeest met jaarlijks 100.000 bezoekers compleet met kermis, braderie, vuurwerk, popconcerten en heel veel alcohol. Zeilen en zuipen gaan niet samen, weet Sietses.

Terwijl de circa 1.800 zeilers hun boot langzaam aftuigen en zich geestelijk voorbereiden op de slotdag, nemen veelal beschonken jongeren bezit van het Starteiland. Op het water varen nog eens honderden partyboten rond het feestterrein dat de grootte van een voetbalveld nauwelijks overtreft. De waterpolitie en de waterambulance (de enige in Nederland, gratis geleverd door het plaatselijke ziekenhuis) zijn standby. Behalve blaren doorprikken en wildplassers bekeuren hebben de twee hulpdiensten op deze zomerse dag weinig werk.

EHBO-coördinator Dieuwke de Vries zit met een kop koffie voor haar hulppost midden op het Starteiland. Meer dan wespensteken heeft ze rond het middaguur niet hoeven te behandelen. De grote massa komt pas tegen drieën, als de laatste boten richting finishlijn varen. Dan verandert het rustieke eiland in een deinende mensenmassa. De Vries heeft het eerder op de dag drukker. „’s Ochtends hebben we de naweeën van de avond ervoor. De gebruikelijke ongemakken: glasscherven in de voeten, enkels die overstag zijn gegaan. Nee, de zeilers hebben geen spijkers in het hoofd.” Ze citeert de slogan van de Sneekweek: ‘overdag voor de eer, ’s avonds voor de sfeer’.

De ene Sneekweek is de andere niet, leert een dagje rondvaren tussen Sneek en het Sneekermeer. ’s Avonds wordt de binnenstad „gepast op zijn kop gezet”, aldus woordvoerder Ingrid Wagenaar van de Friese gemeente. Ze relativeert de overlast. „In plaats van één wildplasser in de drie weken hebben we nu drie wildplassers in een week.” Zoals de plaatselijke politie afgelopen weekeinde niet onder de indruk was van 24 arrestaties én een melding van poging tot doodslag. „We zijn tevreden, het was vooral gezellig”, zei een woordvoerder. Op het water kregen negen mensen een bekeuring voor openbare dronkenschap.

De gemeente Sneek en de organiserende wedstrijdleiding van de Koninklijke Watersportvereniging Sneek (KWS) – bestaande uit meer dan 125 louter vrijwilligers – proberen de ene Sneekweek beter te koppelen aan de andere Sneekweek. Een ‘quickscan’ van de gemeente gold als waarschuwing voor verdere tweespalt tussen de twee gescheiden werelden. ‘Feesten en zeilen, een wankel evenwicht’, is de titel van het onderzoek.

KWS-medewerker Gerlof van der Werf: „We willen het zeilen letterlijk naar de stad brengen.” Hij vertelt over een waterkoerier die zes keer per dag heen en weer vaart tussen merengebied en stadscentrum om wedstrijdfragmenten op een groot scherm op het marktplein te projecteren. Hij spreekt niet van een achterhoedegevecht, maar erkent: „Zeilen is per definitie geen kijksport. Als je er niks van weet, denk je: wat is dit voor een georganiseerde chaos met al die krioelende bootjes?”

Van der Werf, achttien jaar voorzitter van de Sneekweek en nu verantwoordelijk voor pr en sponsoring, weet dat het aantal deelnemers de afgelopen jaren langzaam is afgenomen. Mede door een groeiend aantal EK’s en WK’s in dezelfde periode. Op het hoogtepunt telde de KWS meer dan duizend boten aan de start, nu zijn het er nog ruim 700 (33 klassen). En een lucratief volksfeest of niet, zeilen is en blijft de corebusiness van de Sneekweek, weet Van der Werf. „Daarom hebben we er een nieuwe jachthaven bijgebouwd. Daarom proberen we de zeilsport via de beeldschermen in jip-en-janneketaal voor een breed publiek toegankelijk te maken. Volgend jaar hopen we draadloos te kunnen werken, met rechtstreekse beelden via een gps-systeem aan boord en op de boeien.”

Zeiler Hans Sietses heeft zijn twijfels. „De meeste bezoekers weten totaal niets van zeilen en zijn er ook niet in geïnteresseerd”, zegt de Randmeereigenaar. „Sommige volgboten varen dwars door het wedstrijdveld heen, daar hebben wij alleen maar last van.”

Fotoserie Sneekweek op nrc.nl/binnenland