KPN-dochter iBasis voelt zich 'uitgeperst'

Dochter iBasis dient een klacht in tegen moederbedrijf KPN. Er zou met de cijfers gerommeld zijn om de overnameprijs te drukken. Commissaris Eelco Blok ligt onder vuur. 

De aanklacht, 52 pagina’s lang, laat weinig te raden over: de stemming tussen KPN en zijn Amerikaanse dochter iBasis is gedaald tot onder het vriespunt. IBasis, dat internationale telefoonverbindingen verkoopt, spant een rechtszaak aan tegen KPN. Het telecombedrijf, heeft nu al een belang van 56,3 procent in iBasis en deed volgens de Amerikanen een te laag bod op de resterende aandelen. Bovendien zou KPN met achterhaalde cijfers de waarde van de iBasis-aandelen proberen te drukken.

In 2007 nam KPN een meerderheidsbelang in het Amerikaanse bedrijf dat aan de technologiebeurs Nasdaq is genoteerd, om schaalgrootte te verkrijgen voor zijn eigen internationale diensten. Het bedrijf verkoopt 24 miljard belminuten per jaar en behoort daarmee tot de topvijf van de zogeheten wholesale carriers. KPN betaalde 55 miljoen dollar en voegde iBasis samen met de eigen wholesale-tak.

Afgelopen kwartaal viel de omzet van iBasis tegen, bleek uit de jongste kwartaalcijfers van KPN. KPN-topman Ad Scheepbouwer benadrukte dat de resultaten van iBasis „teleurstellend” waren: de omzet daalde met 33 procent. Toch bracht KPN een bod van 1,55 dollar per aandeel uit op de rest van de aandelen.

De iBasis-directie, die zelf ook aandelen in het bedrijf bezit, wees het bod in eerste instantie al af als te laag. Nu is daar een forse beschuldiging bijgekomen, afkomstig van het management. IBasis beweert dat KPN met opzet de waarde het dochterbedrijf bagatelliseert door bij de jongste kwartaalrapportage bewust achterhaalde cijfers te presenteren. In een persbericht noemt het bedrijf het bod van KPN „opportunistisch”.

Volgens iBasis zou uit KPN’s eigen documenten blijken dat er nieuwere gegevens voorhanden waren die een rooskleuriger beeld van de toekomst van iBasis geven. Dat zou de waardering van de aandelen beïnvloed hebben. Vandaar dat er nu een aanklacht wegens frauduleus handelen van KPN bij de Amerikaanse rechter ligt.

In de aanklacht worden twee KPN’ers met name genoemd. Het gaat om Joost Farwerck en Eelco Blok, beiden commissaris bij iBasis. Zij zouden het vertrouwen van de overige commissarissen geschonden hebben omdat ze wisten dat KPN het bedrijf in zijn geheel wilde overnemen, maar dit verzwegen voor hun collega’s.

Blok is als bestuurslid van KPN verantwoordelijk voor de zakelijke tak en geldt als een van mogelijke opvolgers van Scheepbouwer. Blok heeft in 2004 de raad van bestuur twee jaar moeten verlaten, omdat KPN ongeoorloofde kortingen gaf aan zakelijke klanten. Eind 2006 keerde hij terug en leidde onder meer de integratie van automatiseerder Getronics, een andere aankoop van KPN.

Het komt wel vaker voor dat overnamekandidaten protesteren omdat er naar hun mening te weinig geld betaald wordt voor aandelen. Wat opvallend is, is dat de kritiek niet komt uit de hoek van de aandeelhouders, maar van het management.

Victor Bareno, analist van SNS Securities, noemt het vanuit strategisch standpunt „begrijpelijk” dat KPN iBasis in zijn geheel wil integreren. „Door verder te integreren kun je besparen op de kosten en zo de winstgevendheid verbeteren.” Qua winst draagt iBasis weinig bij aan het resultaat van KPN, zegt Bareno. „Het gaat om 7 miljoen euro per kwartaal, terwijl de totale winst van KPN, voor belastingen, 1,3 miljard euro bedroeg.”

Ibasis zegt dat zijn winstgevendheid zwaar onder druk is komen te staan sinds het KPN als belangrijkste klant moet bedienen. Het bedrijf beweert in de aanklacht dat het „uitgeperst” wordt omdat het de KPN-netwerken KPN Mobile, E-Plus en BASE tegen bodemprijzen toegang moet geven tot zijn diensten. Een persoonlijke verzoek van iBasis-topman Ofer Gneezy aan het adres van Ad Scheepbouwer, om de marges wat te verruimen, had geen effect, aldus de aanklacht. KPN weigert elk commentaar.