Zie hier maar eens een studie naast te doen

Door financiële barrières en studiedruk doen studenten minder snel een bestuursjaar.

Collegegeldvrije status voor bestuursleden zou al helpen, zegt de studentenvakbond.

Bij de sociëteit van de studentenvereniging S.S.R.-Rotterdam hangt een rode vlag buiten. Het bestuur is aanwezig. Praeses Hans Biersma (22) verontschuldigt zich voor de rommel in de bestuurskamer. Hij is gekleed in driedelig pak, met een net iets te strak giletje. Vuile glazen, oude boterhammen en een tray Redbull liggen in de propvolle kamer. Een groot deel van zijn 70-urige werkweek brengt Biersma hier door. En daar verdient hij niks mee. Sterker nog, hij legt er geld op toe.

Steeds meer studenten zien deze financiële lasten als een reden om geen bestuursjaar te doen. Begin juni stuurden 57 Nijmeegse studentenverenigingen, raden en organisaties een brandbrief aan minister Plasterk (Onderwijs, PvdA), omdat zij moeite hadden met het vullen van hun bestuur. Volgende maand gaat de minister om de tafel zitten met studentenbelangenorganisaties om een oplossing te zoeken.

Biersma heeft zijn studie Internationale Bedrijfskunde een jaar opgeschort. Ondanks dat hij geen vakken volgt betaalt hij, net als de 700 andere fulltime bestuursleden in Nederland, wel collegegeld. „Het is net als het runnen van een groot bedrijf”, zegt Biersma. Hij is iedere dag maar tien uur ‘af’. De overige veertien uur is hij aan het werk voor de vereniging. Hij helpt met het verbouwen van de bar, maakt afspraken over vergunningen met de gemeente en woont officiële gelegenheden bij. „Het is echt onmogelijk om hiernaast nog te studeren.”

Lex de Jongh, voorzitter van de Landelijke Kamer van Verenigingen (LKvV): „De druk om snel af te studeren neemt toe door het bindend studieadvies [genoeg studiepunten halen of stoppen, red.] en de harde knip [de student moet alle bachelorvakken halen om aan een master te beginnen, red.].” Hierdoor hebben verenigingen steeds meer moeite om een bestuur bij elkaar te krijgen.

Financiële barrières spelen een grote rol, zegt ook De Jongh van de LKvV. „Bestuurders krijgen een bestuursbeurs van de universiteit. Die is net zo hoog als de studiefinanciering voor uitwonenden (240 euro). Maar de bestuursleden zijn wel verplicht zich in te schrijven bij de universiteit, en de bijbehorende 1.500 euro collegegeld te betalen. Een beetje raar, want ze volgen helemaal geen onderwijs.” Per maand houden bestuurders dus ongeveer 115 euro over.

Hoeveel maanden bestuursleden een beurs ontvangen verschilt per onderwijsinstelling. De Jongh: „In Utrecht krijgen fulltime bestuurders maximaal tien maanden beurs, in Rotterdam maximaal twaalf en in Leiden krijgen ze zelfs hun collegegeld terug. Je merkt dus ook dat er in Leiden geen problemen zijn met het vinden van bestuursleden.”

Het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO) pleit ervoor om de regeling landelijk gelijk te trekken. „Waarom zou je in de ene stad meer betaald krijgen dan in de andere?” vraagt voorzitter Henno van Horssen zich af. Minister Plasterk heeft in een brief aan de Tweede Kamer laten weten dat hij vindt dat de instellingen het beste zelf kunnen beoordelen in hoeverre besturen gecompenseerd moeten worden. Een dergelijke beoordeling is volgens minister Plasterk op landelijk niveau moeilijker.

Wouter Muis (23), net als Biersma met matje maar in tweedelig pak, zat in het vorige bestuur van S.S.R.-R. als penningmeester. In 2008 zat hij bovendien in een werkgroep van de Rotterdamse Kamer van Verenigingen. Zij bogen zich over de bestuursbeurzen, en adviseerden de universiteit om het collegegeld voor bestuurders terug te brengen naar de symbolische waarde van 1 euro. Volgens Muis is dat wel zo „fair”. Namens de universiteit antwoordde Kees van Rooijen dat zij in afwachting waren van de besluitvorming van het kabinet.

Begin volgend collegejaar gaan de studentenbelangenorganisaties met Plasterk om de tafel zitten. Hun inzet wordt collegegeldvrij besturen voor ten minste 420 studenten in het land. „Daarmee zijn alleen de voorzitter, penningmeester en secretaris van de 140 studentenverenigingen vrijgesteld van lesgeld”, zegt De Jongh van de LKvV. „De meeste verenigingen hebben meer fulltime bestuursleden, maar het aanstellen van deze drie functies is verplicht.” De maatregel zou het ministerie van Onderwijs 680.000 euro kosten.

Volgens Biersma is een bestuursfunctie belangrijk bij het zoeken van een baan. „Ook al heb je alleen maar negens gehaald, als je geen nevenactiviteiten op je cv hebt val je bij veel bedrijven al af”, zegt hij terwijl hij een gigantische bos sleutels tevoorschijn haalt om de deur van de bestuurskamer op slot te draaien. Eenmaal beneden staat hij samen met ex-bestuurder Muis aan de bar, een biertje in de hand. Muis: „Het bestuursjaar was supermooi, maar ik was daarna echt kapot. Je slaapritme raakt verstoord, je eet slecht, je drinkt veel te veel. Ik ben dat jaar vijf kilo aangekomen.”

Moeten studenten die bestuursfuncties doen vrijgesteld worden van collegegeld? Discussieer mee hierover op nrcnext.nl/loopbaan