Nu gaan 5.816 mensen niet naar Turkije

Gisteren ging voor de derde keer dit jaar een organisatie voor Turkijereizen onderuit. „Ik denk dat je mag vermoeden dat er sprake is van fraude.”

Twee minuten voor negen kreeg Stichting Garantiefonds Reisgelden (SGR) gisterochtend een e-mail van reisorganisatie BeachHolidays. De touroperator kon niet meer aan de financiële verplichtingen voldoen en geboekte reizen kwamen te vervallen. Op dat moment stonden families op Schiphol al zes uur te wachten op hun vliegtuig naar Turkije. Tevergeefs. In totaal zien 5.816 vakantiegangers hun reis naar Turkije niet doorgaan.

Reisorganisatie BeachHolidays, dat opereerde onder de namen Turkijeticket.nl en Tourmax, is de derde ‘Turkijespecialist’ die dit jaar failliet is gegaan. Vorig jaar overkwam vier Turkijespecialisten hetzelfde. In 2007 gingen zelfs acht organisaties voor Turkijereizen over de kop, zegt SGR-directeur Piet Hein Debets. „Van de 72 bij ons aangesloten reisorganisaties die sinds 2003 failliet zijn gegaan, waren zeventien Turkijespecialisten. Van de 20 miljoen euro die we in die periode moesten uitkeren, is 13 miljoen voor de gedupeerden van deze bureaus.”

Reisorganisaties zijn in Nederland wettelijk verplicht hun klanten te vrijwaren van risico’s als de reis niet doorgaat. Debets: „In tegenstelling tot vrijwel alle andere markten, moeten klanten bij reizen meestal zes weken vooraf alles betalen. Daarom beschermt de wet hen.” SGR is de enige aanbieder van deze garantie en moet alle reisorganisaties toelaten.

Hoe komt het dat juist op Turkije gerichte bureaus vaak in de problemen komen? De SGR hoort als oorzaak vaak de recessie en de moordende concurrentie. Debets heeft zijn twijfels. „Ik neem aan dat andere markten ook deze problemen hebben.” Kenmerkend voor de recente faillissementen is de timing. „Een reisorganisatie zou normaal gesproken in het naseizoen in de problemen komen. Dan worden de rekeningen opgemaakt en zijn er weinig reizen. Nu, midden in de zomer, horen reisorganisaties geen problemen te hebben. Alle klanten hebben immers net betaald.”

Dit wordt onderschreven door Steven van der Heijden, voorzitter van de raad van bestuur van Tui Nederland, waar onder andere reisbureau Arke onder valt. „Als een reisorganisatie in deze periode geen geld heeft, zit er een luchtje aan. Ik denk dat je mag vermoeden dat er sprake is van fraude.”

De Turkse markt is interessant voor fraudeurs, zegt Van der Heijden. „Turkije vormt samen met Spanje en Griekenland de topdrie reisbestemmingen voor Nederlanders. Het verschil tussen Turkije en de andere twee is dat de Turkse markt ondoorzichtig is en dat Turkije geen lid is van de EU. Vanuit Nederland kunnen autoriteiten dus weinig onderzoek doen. En mocht iemand uit Turkije frauderen, dan zal Turkije die personen niet uitleveren. Met andere woorden: als iemand wil frauderen in de reisbranche, is Turkije de eenvoudigste optie.”

In de zaak-BeachHoliday heeft SGR aangifte gedaan tegen de touroperator. SGR-directeur Debets is gisteren bij BeachHolidays’ hoofdkantoor in Amsterdam geweest. „Op telefoontjes en e-mails werd niet gereageerd. In het kantoor was niemand aanwezig, maar via de buren kon ik binnenkomen. Daar trof ik een lege ruimte aan. Een lege kast, een leeg bureau. Alle administratie was verdwenen.”

Omdat SGR zo niet kon weten wie de gedupeerden zijn, heeft Debets aangifte gedaan. De afgelopen jaren is dat maar een paar keer voorgekomen. „De eigenaar belde mij gisteren op. Hij komt vandaag naar Nederland en zal met mij spreken.”

Hoe kan de situatie verbeterd worden? Een oplossing op de korte termijn is volgens Van der Heijden dat de SGR strengere eisen stelt. Maar omdat de SGR als enige garantiegelden uitbetaalt, en dus monopolist is, moeten strengere eisen voor iedereen hetzelfde zijn. Van der Heijden vreest dat de drempel voor nieuwe operators dan te hoog wordt. „Misschien is het nu tijd om op politiek niveau strengere regels op te stellen.”