Nadal dacht dat hij onzichtbaar was

Tennisser Rafael Nadal wordt met beide benen op de grond gehouden door zijn oom Toni Nadal. Die is een sleutelfiguur in zijn leven, blijkt ook weer uit de biografie ‘Nadal’.

Hij is een van de populairste sporters ter wereld. Hij won bijna alles wat er te winnen valt. En toch is er relatief weinig bekend over het leven van tennisser Rafael Nadal. Met hun recent verschenen boek Nadal. Biografie van een fenomeen proberen de Spaanse journalisten Jaume Pujol-Galceran en Manel Seras die leemte te vullen.

De verschijning van het boek – een dag na Wimbledon – was zorgvuldig georkestreerd. Rafa zou Roger Federer opnieuw op de knieën dwingen in een spetterende finale, zo was de gedachte van uitgever Carrera. En de fans zouden daarop massaal naar de boekwinkel sprinten. In plaats daarvan meldde de 22-jarige Spanjaard zich vlak voor het grastoernooi in Londen af met een knieblessure. Nadal kwam voor het laatst in actie op Roland Garros, waar hij verrassend in de vierde ronde verloor van de latere Zweedse finalist Robin Söderling.

Volgende week maakt Nadal zijn rentree in Montreal, zo maakte zijn oom en trainer Toni Nadal maandag bekendgemaakt. Maar de voormalig nummer één ziet de rest van het seizoen somber in. „Zelfs als ik terugkeer op honderd procent moet ik realistisch blijven. Na één, twee maanden afwezigheid ben je het ritme helemaal kwijt.” Volgens oom Toni moet Nadal er aan het einde van deze maand weer staan, bij de US Open.

Een onmisbare sportbiografie is Nadal helaas niet geworden. De stijl is langdradig en de auteurs vallen regelmatig in herhaling. Het boek is met een aaneenrijging van sportieve wapenfeiten nog net geen hagiografie te noemen. Maar voor trouwe fans die meer willen weten over het leven van hun tennisheld, valt er genoeg interessants uit te destilleren.

Nadal begint op het moment dat de huidige nummer twee van de wereld een racket ter hand nam, op zijn geboorte-eiland Mallorca. Hij was drie en bracht een bezoek aan de tennisclub waar oom Toni les gaf. „Ik weet het nog als de dag van gisteren”, vertelt de man die Nadal sindsdien zonder tussenpozen van adviezen voorzag. „Hij bleek een aangeboren balgevoel te hebben. Ik stond ervan te kijken hoe goed hij was.”

Toni Nadal is een van de sleutelfiguren in Rafaels carrière – en dus ook in het boek. Hij schaaft niet alleen aan diens spel, maar ook aan diens persoonlijkheid. „Je bent gewoon een jochie dat niets anders doet dan een bal over een net slaan”, houdt hij Rafa voor als die het te hoog in de bol dreigt te krijgen. Als Nadal een van zijn overwinningen in een duur restaurant wil vieren in tennisoutfit – hij kan als beroemdheid toch alles maken – stuurt zijn oom hem naar zijn hotelkamer om zich te verkleden.

Veruit de meest persoonlijke anekdote over hun band is die over de verdwijntruc. Nadal was – en is tot op zekere hoogte – een naïef kind. Door zijn beschermde opvoeding begeeft hij zich ietwat bangig buiten de lijnen. Oom Toni probeerde hem vroeger te kalmeren met ‘magische krachten’. Hij bewoog zijn handen van boven naar beneden, raakte Rafael aan en mompelde ‘Verdwijn, verdwijn’, tot het kind geloofde dat hij onzichtbaar was geworden. Een effectieve manier om zijn pupil zelfbewuster te maken, legt Toni Nadal uit. En om de onderlinge band te verstevigen; wie heeft geen rotsvast vertrouwen in een man die alles voor elkaar kan krijgen?

Over het blessureleed van de tennisser was al redelijk veel bekend. En ook over de spelverbeteringen die zijn oom de laatste jaren doorvoerde is een stroom aan artikelen verschenen: een betere service door een andere plaatsing van zijn voeten en een aanpassing van de stand van zijn schouder; het ‘openen’ van zijn racket voor de bal om deze meer snelheid mee te geven. Minder bekend is dat de spectaculaire vergroting van zijn spiermassa niet zozeer te danken is aan het krachthonk – zoals vaak wordt gedacht – maar aan een uitgekiend dieet. Nadal maakte in 2002 een einde aan zijn chocolaverslaving en eet nu bijna alleen nog maar groente en fruit.

Na zijn tenniscarrière wil de Spanjaard een stichting oprichten die kansarme jongeren en gehandicapten vooruithelpt door middel van sportprojecten. La Fundación Rafa Nadal komt uit de koker van oom Toni en zal worden geleid door moeder Ana Maria. „Ik ben een bevoorrecht mens”, zegt de sporter in Nadal. „En ik wil graag mijn steentje bijdragen.”

Na lezing van het boek trekt niemand zijn woorden in twijfel.

Nadal, biografie van een fenomeen. Jaume Pujol-Galceran en Manel Seras, uitgeverij Carrera, 17,90 euro.