CDU maakt zich niet druk om wapenlobbyist

Een wapenlobbyist dreigt met nieuwe onthullingen de verkiezingscampagne van de Duitse christen-democraten te doorkruisen. Maar CDU’ers zeggen zich geen zorgen te maken.

Karlheinz Schreiber Foto AP FILE - In this April 14, 2009 file picture Karlheinz Schreiber is pictured at the Oliphant Commission in Ottawa. Schreiber had his first day of testimony at the commission into his business dealings with former prime minister Brian Mulroney. A Canadian court Friday July 10, 2009 rejected the latest legal bid from a German-Canadian businessman to stave off extradition to Germany on fraud, bribery and tax-evasion charges. The Court of Appeal for Ontario dismissed Karlheinz Schreiber's application for judicial review in Schreiber's fourth attempt to reverse a 2004 decision to surrender him to Germany. Schreiber has been fighting extradition for nine years on charges connected to the sale of German army tanks to Saudi Arabia. (AP Photo/The Canadian Press,Sean Kilpatrick,File) AP

Voor de Duitse christen-democraten beloofde het een relatief rustige campagne te worden voor de Bondsdagverkiezingen van 27 september. Maar een spook uit het verleden dreigt roet in het eten te gooien: Karlheinz Schreiber, wapenlobbyist, is na tien jaar procederen door Canada uitgeleverd aan Duitsland.

Schreiber (75), een Duitser met een Canadees paspoort, was de spil in de donkerste episode uit de CDU-geschiedenis, het financiële schandaal dat in de jaren negentig het einde betekende van voormalig bondskanselier Helmut Kohl als partijvoorzitter. „De SPD heeft al eens drie verkiezingen gewonnen dankzij mij. In september zijn er weer verkiezingen”, sprak Schreiber dreigend vooraleer hij maandag in Canada op het vliegtuig richting Duitsland werd gezet.

Een rechter in Augsburg bepaalde gistermiddag dat Schreiber in de cel moet blijven en niet op borgtocht vrijkomt. De kans dat hij weer ontglipt, acht de rechtbank te groot. In 1999, toen het schandaal rond het zwart geld bij de CDU losbarstte, vluchtte hij naar Canada, om tien jaar lang aan vervolging te ontsnappen.

Schreiber wordt vervolgd wegens belastingontduiking en omkoping van politici. Hij ontkent alle aantijgingen, maar dreigt met nieuwe onthullingen over de CDU-financiering te komen. Al jaren beweert hij dat hij de Duitse politiek op haar grondvesten zal laten daveren als het ooit tot een proces komt. Dat proces kan er snel komen, maar waarschijnlijk niet voor de verkiezingen van 27 september.

De meesten die werden genoemd en schuld bekenden in het omkoopschandaal – behalve Kohl bijvoorbeeld ook toenmalig staatssecretaris voor Defensie Holger Pfahls, die na een vlucht van vijf jaar in 2005 tot 27 maanden celstraf werd veroordeeld wegens het aannemen van smeergeld – zijn al een tijdje van het politieke toneel verdwenen. Eén betrokkene werd al in 2003 gerehabiliteerd: Wolfgang Schäuble, huidig minister van Binnenlandse Zaken.

Na aanvankelijk te hebben ontkend, moest Schäuble in 2000 voor een parlementaire onderzoekscommissie toch bekennen dat hij 100.000 Duitse mark (een kleine 50.000 euro) van Schreiber had aangenomen. Vervolgens stapte hij op als CDU-voorzitter. Van de diverse rekeningen met het zwarte geld bleek hij niet op de hoogte. Schäuble eiste vervolgens van Kohl dat die de namen van de CDU-donateurs bekend zou maken, maar dat heeft Kohl tot op de dag van vandaag geweigerd. Alles tezamen zou de CDU voor 10 miljoen euro aan illegale partijgiften hebben ontvangen.

Schreiber meent dat Schäuble onzin verkoopt. „Als hij zijn woorden nog eens herhaalt, laat ik hem in zo’n diepe kuil vallen dat de plof op de bodem niet meer te horen zal zijn”, kondigde hij negen jaar geleden al aan.

De CDU reageert voorlopig onbewogen op de uitlevering en dreigementen van Schreiber. Het gerecht moet zijn werk doen, luidt het op het hoofdkwartier van de christen-democraten. Ook volgens de Beierse CSU, die door voormalig CSU-lid Schreiber eveneens in opspraak werd gebracht, is er geen vuiltje aan de lucht.

De SPD stelt zich officieel op het standpunt dat men hoopt dat de waarheid nu eindelijk aan het licht komt, bijvoorbeeld over wie geld betaalde aan de CDU. Lijsttrekker Frank-Walter Steinmeier zei voorzichtig te betwijfelen of de zaak invloed zal hebben op de Bondsdagverkiezingen, maar partijvoorzitter Franz Müntefering probeerde alvast wat politieke munt te slaan uit Schreibers arrestatie. „Wij hoeven niets te doen. Het stinkt niet bij ons. De mensen weten heus wel waar de stank vandaan komt.”

Opmerkelijk was ook dat minister van Justitie Brigitte Zypries (SPD) vorige week nog bij de Canadese regering aandrong op een snelle uitlevering van Schreiber. Dat daarbij politieke overwegingen in het spel waren, noemde zij „volledig uit de lucht gegrepen”.

„Het is voor de partijen CDU en CSU zeker niet aangenaam”, zei Max Stadler van de liberale FDP in weekblad Der Spiegel. Hij was voorzitter van de parlementaire commissie die onderzoek verrichte naar de zaak. „Het is even een donderslag, maar ik betwijfel of het een grote rol zal spelen in de verkiezingscampagne. Dat hangt af van de getuigenis van Schreiber.”

Ook Hans Leyendecker, de journalist van de Süddeutsche Zeitung die met zijn onthullingen op 9 november 1999 de hele zaak aan het rollen bracht, vermoedt dat Schreiber vooral blufpoker speelt. De zaak is grondig onderzocht op basis van documenten die bij Schreiber in beslag werden genomen en in tien jaar tijd heeft hij nooit een extra beschuldiging hard kunnen maken. Als hij wel meer had geweten, had hij allang de kans gehad om dat bekend te maken, schreef Leyendecker in een achtergrondverhaal in zijn krant.

Bovendien heeft de CDU zelf nog een troef achter de hand, en niet de minste: Angela Merkel. Zij was destijds partijsecretaris en een van de eerste CDU’ers die in 1999 via een ingezonden stuk in de Frankfurter Allgemeine Zeitung openlijk afstand nam van Kohl en hem in harde bewoordingen vroeg al zijn functies binnen de partij op te geven.

Dat was het begin van een gestage opmars van de Oost-Duitse Merkel binnen de partij. Tien jaar later is ze een populaire bondskanselier met een vlekkeloze reputatie. Vorige week kreeg zij van een advocaat van Schreiber nog het verzoek zich te verzetten tegen de dreigende uitlevering. Merkel weigerde. Vijf dagen later zat Schreiber in een cel in Augsburg.

Süddeutsche Zeitung over CDU op nrc.nl/buitenland