Ben in Paradiso, kom ook man

Redacteur Ernst-Jan Pfauth speelt mee met Foursquare, een online uitgaansspel en een hit onder geeks in Amerika.

Hij laat vrijwillig weten in welke kroeg hij nu is.

Dertig Amsterdammers krijgen een melding op hun telefoon wanneer ik een café of restaurant inloop. Soms komen ze dan onverwacht langs voor een biertje. Of ze sturen een berichtje dat ik beter naar een leuker café kan gaan. Het gebeurt ook wel dat ze me adviseren: „Neem de hamburger, die is het lekkerst van de hele kaart.”

Vervelend? Nee! Sterker nog, ik laat ze het vrijwillig weten via Foursquare. Dat is een online uitgaansspel en een hit in geeky Amerika. Amsterdam is de eerste Europese stad waar je het kunt spelen. Dat doe ik met plezier. Daarom weten mijn dertig Foursquare-vrienden precies waar ik ben. En kunnen ze dus af en toe langskomen.

Maar het competitie-element is minstens zo belangrijk. Dat werkt als volgt: met Foursquare kan je inchecken bij het café of restaurant waar je op dat moment bent. Dat doe je via de mobiele website of het iPhone-programma (Blackberry-ondersteuning komt einde deze zomer). Elke keer als je ergens incheckt, ontvang je punten. En daar draait het om.

Je speelt mee in twee competities. Die van je vrienden en die van de hele stad. Je kan dus nummer één van je vrienden zijn, maar op stedelijk niveau blijven steken op plaats 25. Elke zondagavond begint de puntentelling opnieuw, zodat nieuwe gebruikers ook kunnen meedingen naar Foursquare-glorie. Verder krijg je extra punten voor een avontuurlijke instelling. Bijvoorbeeld als je meerdere cafés op een avond aandoet of een nieuwe plek ontdekt.

Maar Foursquare beloont honkvastheid ook. Degene die het vaakst in een bepaalde horecagelegenheid incheckt, wordt gekroond tot ‘mayor’ – burgemeester. Als je het spel niet speelt, is het misschien lastig voor te stellen, maar aan zo’n titel kan je gehecht raken. Zeker als het café of restaurant je beloont. In New York en San Francisco krijgt de mayor in een aantal cafés gratis drank. Eetcafé Dwaze Zaken heeft in Amsterdam de primeur. Daar krijgt de mayor gratis koffie. Barman Herman Ypma speelt het spel zelf ook.

De oprichter van Foursquare, Dennis Crowley, had al in 2000 een locatieservice opgezet die met sms werkte, genaamd Dodgeball. Google kocht deze service in 2005, maar heeft Dodgeball tot frustratie van Crowley nooit verder ontwikkeld. Crowley stapte op bij Google en wilde een nog betere locatieservice bedenken. „Ik zocht een verslavend element, iets wat mensen echt zou aansporen hun stad te ontdekken”, laat Crowley via de telefoon weten. De New Yorker bedacht toen het puntensysteem.

Webontwikkelaar Alper Çugun was in maart aanwezig bij de lancering van Foursquare op de nieuwemediaconferentie SXSW in Austin, Texas. Hij begon het spel direct te spelen in Austin en vond het „zo vet” dat hij het naar Nederland wilde halen. Hij stuurde Crowley een mail. Die reageerde positief. Crowley: „Uiteindelijk moet je Foursquare in elke stad ter wereld kunnen spelen. Dat brengt technische uitdagingen met zich mee. Amsterdam is daarom een goede test voor ons.” Om de concurrentie niet wijzer te maken, wil Crowley geen uitspraken doen over het aantal Amsterdammers dat Four-square speelt. Çugun schat het aantal op krap 500.

Zoals veel nieuwe internetservices roept Foursquare vragen over privacy op. Zodra je aan Foursquare je locatie meldt, ben je niet meer anoniem in de stad. Nieuwemediaonderzoeker David Nieborg van de Universiteit van Amsterdam ziet daarom een interessant verschil tussen het soort vriendschappen op Foursquare en sociale netwerken zonder locatiegegevens, zoals Hyves. Nieborg: „Op Hyves zijn gebruikers vaak ‘bevriend’ met kennissen. Maar op Foursquare zou je alleen iemand moeten accepteren die je écht wilt ontmoeten. Want vanaf dat moment weet diegene precies waar je uithangt.”

Wat Nieborg ook opvallend vindt aan Foursquare zijn de verschillende manieren waarop vriendengroepen de service gebruiken. Zo was Nieborg op een barbecue in Minneapolis waar alle aanwezigen op verzoek van de gastvrouw – die natuurlijk mayor was – incheckten. „Op de lange termijn is dat de grootste kracht van Foursquare. Niet het competitie-element, maar dat vriendengroepen Foursquare kunnen gebruiken zoals ze willen”, zegt Nieborg. Toch denkt hij dat het succes van Foursquare beperkt blijft tot de technologische voorhoede. Nieborg: „Het idee achter Foursquare breekt pas echt door wanneer een groot sociaal netwerk als Hyves het adopteert.”

Hyves-CEO Raymond Spanjar is het met daarmee eens: „Foursquare is pas leuk wanneer je vrienden het gebruiken. Maar het is lastig om hen allemaal lid te krijgen.” Hyves wil al sinds het begin een functie die het mogelijk maakt om te zien waar je vrienden zijn. Spanjar: „Eind deze zomer komen we met een kaart die laat zien waar vrienden zijn. Met een hoogwaardige telefoon als de iPhone of Blackberry is deze mobiel te raadplegen en ontvang je gratis meldingen van waar mensen uithangen. We hebben ook vriendengroepen geïntroduceerd, zodat je precies kan bepalen wie je locatie te weten komt.” Een spelelement ontbreekt in de locatieservice van Hyves.

Hoewel het succes van Foursquare waarschijnlijk beperkt blijft tot de technologische voorhoede, heeft de service een grote invloed. Het heeft die geeky voorlopers voor het eerst verslaafd gekregen aan een locatieservice. Spanjar denkt dat locatieservices snel populair worden: „In 2010 is het waarschijnlijk al normaal om Paradiso in te lopen en te kijken welke vrienden er zijn.” Ook Nieborg heeft vertrouwen in de technologie achter Foursquare: „Doordat het de organisatie van fysieke ontmoetingen stimuleert, is het de vervolmaking van online sociale netwerken.”

Zou jij Foursquare spelen? Laat het weten op nrcnext.nl