Westerse ogen voor een betere baan

Door de economische crisis zien plastisch chirurgen in China hun omzetten stijgen. Een Europeser uiterlijk zou je kansen op de arbeidsmarkt verhogen.

Grotere, westerse ogen, een strakke kaaklijn, dikkere lippen, rechte, hagelwitte tanden, een vollere boezem en een wespentaille.

In het Shanghaise Time Plastic Surgery Hospital vullen Xu Jing (24) en haar vier vriendinnen de formulieren in voor de cosmetische operaties die zij de komende weken zullen ondergaan.

„Natuurlijk willen we mooi zijn. Dat wil iedere vrouw. Maar het gaat mij, ons, erom onze kansen op de arbeidsmarkt tijdens de economische crisis te vergroten. Je uiterlijk is een belangrijk deel van je kapitaal, het kan de doorslag geven bij sollicitaties naar de goede banen’’, redeneert Jing.

De studenten van de Fudan Universiteit zijn naar de kliniek in het centrum van de stad gelokt met een groepskorting van vijftig procent op de standaardtarieven.

„We zijn klaar met de examens, het is vakantie. Wij hebben nu de tijd, zodat we na de zomer helemaal klaar zijn om te solliciteren”, vertelt Xu Jing, die, los van haar scheve voor- en hoektanden, geen ingreep nodig lijkt te hebben.

Zij is beslist niet de enige die schoonheid wil kopen. Tienduizenden jongeren in China zijn van plan de zomervakantie te gebruiken om zichzelf „te verbeteren”, zoals Li Xin Yan (24) die deze week haar studie accountancy afrondt. Het zijn niet alleen pas afgestudeerden, maar ook jongeren die van de middelbare school naar de universiteit gaan en nieuwe werklozen die zich bij de chirurg een pinmao duanzhuang („prettig voorkomen”) aanmeten.

Plastische chirurgie is in China al een jaar of tien in opkomst, maar sinds in China de werkloosheid stijgt, is er sprake van spectaculaire groei.

„We zien sinds eind 2008 onze omzetten stijgen met 40 procent per kwartaal. We zijn de snelst groeiende bedrijfstak van het land. Daarvoor groeiden wij met 20 procent per jaar. We hebben wachtlijsten ingesteld, hoewel we iedere week nieuw personeel aannemen”, vertelt dr Lao Yuhua, directeur van de privékliniek waar gemiddeld vijftig ingrepen per dag worden uitgevoerd.

Het aantal particuliere klinieken met een officiële vergunning is inmiddels gestegen naar 20.000. Over het grote aantal niet gelicentieerde klinieken op het platteland zijn geen exacte cijfers bekend. Daarnaast hebben ook alle openbare ziekenhuizen hun afdelingen voor plastische chirurgie uitgebreid. Er zal, zo wordt verwacht, in 2009 meer dan zes miljard euro worden uitgegeven aan ruim twee miljoen cosmetische ingrepen. Dat is ruim een verdubbeling sinds 2005.

Dr Lao: „Door de grote ideologische veranderingen in China is plastische chirurgie een volkomen geaccepteerd verschijnsel geworden. Vroeger, in de tijd van Mao Zedong, was het streng verboden aandacht en geld aan jezelf te besteden. Nu kan het en mag het. En de crisis versterkt dat effect.’’

Dat had zij eigenlijk niet verwacht. „We dachten dat mensen juist zouden bezuinigen. De crisis is juist het motief van de meeste jongeren die hier komen, maar ook van ouderen die net hun baan zijn kwijtgeraakt en opnieuw moeten solliciteren”, vertelt zij in de luxueuze lobby.

In de grote vitrine in de hoek van de lobby is een expositie gemaakt van alle soorten siliconenimplantaten, keurig verpakt in rode doosjes met een binnenkant van zijde. Daarnaast ligt op glanzende zijde een collectie blauwe en ivoorwitte plastic ‘botjes’ die worden gebruikt om neuzen en kaken te rechten. De prijzen zijn „bespreekbaar”.

Onder jongeren zijn liposuctie (300 euro), het aanbrengen van een dubbele, westers aandoend oogplooi (400 euro), het rechtbuigen van neuzen, kaken en tanden (gemiddeld 400 euro) op afbetaling het populairst.

Li Xin Yan, de aanstaande accountant: „Het is een puur rationele beslissing. Als je een goede baan vindt bij een groot bedrijf heb je de investering binnen een jaar of twee terugverdiend.”

Op een zomerse woensdagmiddag loopt de kliniek tegen lunchtijd snel vol. Net als andere klinieken in andere grote steden hebben de Shanghaise klinieken de afgelopen weken veel geld gestoken in reclamecampagnes op universiteiten en hogescholen en zelfs op middelbare scholen.

In taxi’s, op reclame borden en op de lokale tv-stations wordt jongeren voorgehouden dat zij net zo aantrekkelijk kunnen worden als de populairste tv- en filmsterren in Hongkong, Taiwan en Zuid-Korea en dat werk, geluk en rijkdom voor het grijpen liggen na een bezoekje aan de chirurg.

Dr Lao: ,,Of werkgevers nou wel of niet de voorkeur geven aan een prettiger ogend persoon weet ik niet. Wel weet ik dat het zelfvertrouwen van deze vrouwen wordt vergroot’’. Dat is een echo van de reclamecampagne van de vele klinieken die cliënten werven met de boodschap dat door een rechtere neus of een grotere boezem je zelfvertrouwen toeneemt.

Graag zou zij zien dat het aantal mannelijke cliënten, nu nog maar vijf procent van haar bestand, omhoog gaat. Jonge mannen beschouwt zij als de groeimarkt. Michael Jackson ziet zij niet als afschrikwekkend voorbeeld, maar op de bewakers na , is er in de lobby geen man te bekennen.

Ook de 200.000 jaarlijks ingediende klachten over mislukte ingrepen lijken geen invloed te hebben op de populariteit van de plastische chirurgie. In grote steden staat de bedrijfstak onder toezicht, maar dat stelt volgens critici zoals professor Zhou Xun van de Universiteit van Peking weinig voor. Deze arts en socioloog pleit al jaren voor strenger toezicht op de klinieken. Hij heeft de dood van Michael Jackson aangegrepen voor een nieuw pleidooi tegen wat hij de ,,moderne vorm van ingebonden voeten en vrouwenonderdrukking’’ noemt.

Zhou: „Al die klinieken met hun campagnes, al die schoonheidswedstrijden en al die aandacht op de televisie voor plastische chirurgie vormen een groot probleem. China heeft een obsessie met schoonheid. Het is mensonwaardig, net als het inbinden van voeten vroeger.”

Zijn verzuchting maakt geen indruk. ,,Ik zie het verschil niet met al die reclames, tv-programma’s en boeken over afvallen die je op de westerse satellietprogramma's ziet’’, zegt studente Xu Jing snedig. Het enige probleem dat haar „serieus” bezig houdt is dat zij niet een centimeter of vijftien langer gemaakt kan worden: „Hopelijk kan dat over een jaar wel.”