Nepotisme langs de lijn

Cock Jol is voor Martin wat Fran Contador is voor kleine Alberto. Zonder hun oudere broer gaan beide topsporters de deur liever niet uit. En dus heeft Cock Jol zijn broer gisteren bij diens eerste competitiewedstrijd van Ajax tegen Groningen begeleid als ‘persoonlijk assistent’.

Cock Jol zat niet op de bank. Die plek is vooralsnog gereserveerd voor de assistenten Danny Blind en John van ’t Schip. Maar dat maakt het juist moeilijker voor de voormalige chef opleidingen van Rijnsburgse Boys, de oude schrik van Leo Beenhakker („Rijnsburgse Boys uit, altijd lastig”). Want op welke plaats staat Cock Jol in de hiërarchie van de club die, sinds de verhuizing naar de Arena in 1996, toe is aan de negende trainer en reorganisatie? Het taalgebruik is op voorhand omineus zwaar.

Ten eerste moet Cock Jol de club organisatorisch scannen. „Ik ga de jeugdopleiding en scouting doorlichten en rapporteer aan Danny Blind (technisch manager). Hij bespreekt het vervolgens met Martin en die legt het neer bij Rik van den Boog (algemeen directeur) en dan gaan we ermee aan de slag”, aldus ‘de broer van’ eind mei in De Telegraaf. Gelet op de geschiedenis van Ajax is dat alleen al een schier onbegonnen taak.

Ten tweede moet Cock Jol alles doen wat zijn broer gerieft: van e-mail beantwoorden tot tassen dragen. „Martin moet geen gezeik aan zijn kop hebben”, zei hij eind vorig jaar al tegen verslaggever Willem Vissers van de Volkskrant.

‘Geen gezeik’ klinkt nog naar gras en krijtlijnen. Maar de rest wijst op kantoor en krijtstreep. Eerst ‘doorlichten’ en dan ook nog ‘rapporteren’: het is managementtaal met een fleem van moderne machtsuitoefening.

En daarbij blijft het niet. Toen hij dit zei, leek het organogram helder. Cock Jol praat met Jan en Alleman, misschien zelfs ook met Johan Cruijff die vorig jaar zijn handen van Van Basten aftrok om dezelfde vermaledijde jeugdopleiding. Hij maakt dan een sterkte- en zwakteanalyse plus wat voordrachten voor ontslag, overhandigt dat voor de vorm aan Blind, die het A4’tje keurig doorgeeft aan zijn broer die dan wat financiële en personele claims legt bij Van den Boog.

Maar bij de eerste wedstrijd is alles al anders. Vorige week heeft Blind zich teruggetrokken als manager technische zaken, omdat hij zich wil concentreren op zijn trainersassistentie op het veld. De resterende taken worden verdeeld onder twee mensen: Hennie Spijkerman (ooit assistent van Henk ten Cate, maar bij Ajax blijven hangen omdat hij wellicht geen veilig heenkomen bij Chelsea en Panathinaikos kon vinden) en, inderdaad, Cock Jol die nu rechtstreeks aan zijn jongere broer kan rapporteren.

Gisteren ging dat nog leuk, vooral omdat Ronald Koeman en Fred Rutten het schip in gingen. Waarom? Omdat die concurrenten het zonder persoonlijk assistent moeten doen? Maar als resultaten moeizamer worden, groeien straks ook de verwijten. Dan is de makkelijke vraag: wat doet dat oliemannetje bij de BV Jol?

Cock Jol kan alleen winnen als Ajax kampioen wordt. Hij is niet meer alleen persoonlijk assistent maar ook persoonlijk kop van jut.

Eén zorg heeft hij daarbij in elk geval niet aan zijn hoofd. Cock Jol hoeft geen gestoomd pak aan een knaapje mee te nemen naar het stadion. Zijn broer Jol is net zo pre-modern als zijn nepotisme dat hij huldigt. Martin Jol draagt namelijk een trainingspak.

Hubert Smeets

Wilfried de Jong is met vakantie.